• 09 / بهمن 1402 / 9:40
  • شناسه خبر : 132908

سنگ نگاره «فراته داران» در قیر را شکستند! / بغداد اولین ساتراپ ایرانی در استخر پس از شکست هخامنشیان

” غارتگران و چپاولگران اموال تاریخی و فرهنگی به بهانه های پوچ و خیال انگیز یافتن گنج در تاریخی ناروشن به سنگ نگاره پساهخامنشی نامدار به خاندان بومی «فراته داران» یا «پرترکه» ها در شهرستان «قیر» پارس یورش برده و بخشهایی از یادگار پارسیان را شکسته و آسیب های برگشت ناپذیری را برجای گذاشته اند.

      

به گزارش اول فارس ، سیاوش آریا خبرنگار پژوهشگر و کنشگر میراث فرهنگی و راهنمای گردشگری در مهرگان نوشت: ، کارشناسان و کُنشگران میراث فرهنگی به شدت نگران وضعیت یادمان های تاریخی و فرهنگی هستند و بارها در سخنان و نوشتارهای خود هُشدارهای بایسته (لازم) را داده اند.آنهامی گویند،نمی توان دست روی دست گذاشت و تنها به بهانۀ کمبود نیروی کار و بودجه،بینندۀ ویرانی و ازمیان رفتن یادمان های تاریخی بی مانند و یادگاری های گرانبها و گرانسنگ ملی بود.

از دگرسو،نبود آموزش و آگاهی درمیان مردم و پالایش نکردن فرهنگ و نداشتن برنامه های ویژۀ فرهنگی از سوی سرپرستان آن و همچنین نبود تبلیغات گسترده در خبرگزاری ها،روزنامه ها به ویژه در رسانۀ ملی (صدا و سیما) انگیزه ای شده تا مردم هیچ پیوندی با یادمان های تاریخی و داشته های نیاکانی خود نداشته باشند و حتا به آن ها بی مهری کرده و دست درازی کنند.

اما غارتگران و قاچاقچیان میراث فرهنگی به بهانه های خیال انگیز و پوچ یافتن گنج که هیچ وجود خارجی ندارد به سنگ نگاره دو هزار و اندی ساله پساهخامنشی (پس از دوره هخامنشیان) نامدار به تک تیرانداز پارسی که از آن خاندان بومی پارس و «پرترکه» ها یا «فراته داران» بوده و در شهرستان «قیر» پارس جای دارد در زمانی ناروشن یورش برده و بخشهایی از این نگارکند(نقش برجسته) بی همتا را شکسته و به آن آسیب های برگشت ناپذیری را وارد آورده اند که دل هر دوستدار تاریخ و فرهنگ ایرانی به درد می آید و آه از نهاد آن برمی خیزد.همچنین تاراجگران تابلو معرفی سنگ نگاره که کنار آن بوده از بیخ و بن کنده و ربوده اند که جای شگفتی و افسوس فراوان دارد.

از سویی،مرمت های اندک و ناشیانه ای که از سوی میراث فرهنگی در چند سال گذشته انجام شده، خود آسیب رسان بوده و سبب خدشه دار شدن یادگار پارسیان شده است. ترک و شکاف ها در جای جای سنگ نگاره «قیر» که از گذشته وجود داشته و ژرف تر شده، نمایان است و بایسته است تا هرچه زودتر و به گونه تخصصی از سوی مرمتگران کارآزموده میراث فرهنگی مورد مرمت جای گیرد، وگرنه در آینده ای نزدیک بیننده آسیب های بیشتر و ترک های ژرف تری خواهیم بود.  ” پایان نقل قول


به گزارش اول فارس، فَرَتَرَکه ، فرماندار یا به طور خاص فرماندار زیر نظر ساتراپی عنوان باستانی پارسی است که به‌طور گوناگون به «رهبر، فرماندار، پیشرو» تعبیر شده است. این یک لقب یا عنوان از یک سری از فرمانروایان در سرزمین پارس از سده سوم تا اواسط سده دوم پیش از میلاد، یا به طور متناوب بین ۲۹۵ و ۲۲۰ پیش از میلاد ودر زمان امپراتوری سلوکی، قبل از تسخیر غرب آسیا و ایران توسط اشکانیان بود.

نیمرخ بغداد یکم فرترکه پارس مربوط به ۳۰۰ پیش از میلاد مسیح

مطالعات «سکه‌های فرترکه» برای مورخان این دوره مهم است. بعدها این فرمانداران با برپایی جنبش‌های ضد سلوکی اقدام به بازپس‌گیری ایران نمودند. شهر اصطخر بزرگترین و مهمترین شهر این قلمرو بوده و دارای یک آتشکده بسیار بزرگ بود.

بغداد یکم (به یونانی: Bagǎdǎtes I) به معنی خداداد، اولین ساتراپ ایرانی در استخر بود که پس از شکست هخامنشیان از جانب سلوکیان به جایگاه فرمانداری در پارسه گماشته شد تا مسئول امور جنوب ایران باشد. پس از شکست هخامنشیان، فلات ایران جزء یکی از زیرمجموعه‌های امپراتوری مقدونی به حساب می‌آمد. پس از مرگ اسکندر مقدونی، امپراتوری او بین سردارانش تقسیم شد و قسمت آسیایی امپراتوری اسکندر امپراتوری سلوکی نام گرفت. سلوکیان، فرماندارانی را برای کنترل بخشهای مختلف امپراتوری می‌گماردند. سلوکوس یکم بنیانگذار امپراتوری سلوکی دستور داد تا بغداد یکم کنترل ساتراپی پارس را بر عهده بگیرد.

در پشت سکه‌های بغداد یکم مشاهده می‌شود که او عصای پادشاهی را به دست راست و جام نوشیدنی را به دست چپ دارد. در سکه‌های دیگر مشاهده می‌شود که فرمانداران در مقابل آتشکدهٔ زرتشتی قرار گرفته‌اند و دو دست را به نماد نیایش به درگاه اهورامزدا بالا برده‌اند. در سکه‌های مربوط به سدهٔ سوم پیش از میلاد مسیح، درفش کاویانی درمقابل همهٔ شاهان درحالی به نمایش درآمده که دارای چهار نقطهٔ بزرگ، چهار پر و چهار آویزه است.

بغداد یکم با جامه و عصای پادشاهی بر روی تخت پادشاهی نشسته و جام نوشیدنی را در دست دارد و پرچم ایران در روبروی او قرار گرفته‌است؛

بنظر می‌رسد که بغداد یکم پس از مدتی ادعای استقلال ایران از امپراتوری سلوکی را اعلام کرد و موجب ایجاد تنش‌های بسیاری بین سلوکیان و پارس گشت. به گونه‌ای که بغداد یکم اولین شورش شرقی در امپراتوری سلوکی را رقم زد.

امپراتوری سِلوکی دولتی یونانی بودکه پس از امپراتوری اسکندر و در عصر هلنیستی از ۳۱۲ پ. م تا ۶۳ پ. م بر مناطقی از غرب آسیا حکومت کرد. امپراتوری سلوکی در اوج وسعتش، کشورهای امروزیِ ایران، عراق، کویت، افغانستان، سوریه، فلسطین و بخش‌هایی از ترکمنستان و ترکیه را در بر می‌گرفت.

قیر، مرکز شهرستان قیر و کارزین در استان فارس می باشد.

علت نامیدن این شهر به نام قیر مربوط به دوره سلجوقیان و قلعه پرگان، نشانگر حاکمیت آنان بر این محدوده جغرافیایی است. همچنین قیر در زبان پهلوی به معنی مرز است و علت این نامگذاری قرار گرفتن این شهر بر روی مرز گرما و سرما است به نحوی که ۱۰ کیلومتر از شمال قیر، آب و هوا سردسیری و کیلومتر به سمت جنوب قیر آب و هوا و طبیعت گرمسیری می‌شود.

 عضو کانال اخبار فوری ما در واتساپ ما شوید

روایت‌های دیگر نیز نسبت می‌دهند مانند جمعیت بسیار زیاد که چندان معتبر نیست. با توجه به آثار باستانی و تاریخی بجا مانده از عهد ساسانیان و قدمت این شهر نقل می‌کنند از دلایل انتخاب اسم «قیر» برای آن این است که در گذشته‌های دور نیز این شهر همواره دارای جمعیت زیاد و درخوری بوده‌است به‌طوری‌که نمای این شهر از دور به سیاهی و انبوهی می‌زده‌است و به همین دلیل نام قیر را برای آن برگزیده‌اند.

شما هم نظر بدهید

مطالب مرتبط

تصادف مرگبار با ۱۱ کشته ومصدوم در محور جهرم – قیر

برخورد مرگبار تریلی با پژو ۴۰۵ در محور قیر _خنج استان فارس

گودال مرگ در جاده سروستان گله گوسفندان را بلعید+تصاویر

نظرات

  • شیرازی

    تاریخ : ۱۴ - بهمن - ۱۴۰۲

    وقتی هیچگونه حفاظتی حتی یک چهارچوب فلزی برای کناره های این اثر انجام نشده بیش از این هم انتظار نمیرود، این هم یکی دیگر از سهل انگاری های نهاد های مربوطه


  • ناشناس

    تاریخ : ۱۴ - بهمن - ۱۴۰۲

    یه مشت .. زاده ی .. اینکارو میکنن چون اجدادشون یه مشت وحشی هیچی ندار بودن که با تمدن مشکل داشتند و اونها هم از همون نژاد.. و .. هستند


  • ناشناس

    تاریخ : ۱۳ - بهمن - ۱۴۰۲

    اون‌بیشعوری که میگه اینها‌رو رضا‌شاه و انگلیس درست‌کرده‌ و دم از
    پان‌ترک‌بودنش‌میزنه و اصلا از تاریخ هیچی حالیش نیست


  • ناشناس

    تاریخ : ۱۳ - بهمن - ۱۴۰۲

    علاقه ای به حفظ آثار ایران باستان ندارند


  • ناشناس

    تاریخ : ۱۳ - بهمن - ۱۴۰۲

    وقتی مملکتی رو از هویت ملی تهی کنی بی غیرت میشن


  • ناشناس

    تاریخ : ۱۳ - بهمن - ۱۴۰۲

    بی شرفا خیلی زور زدن تا خط خطیش کردن


  • کیارش

    تاریخ : ۱۳ - بهمن - ۱۴۰۲

    درود بر شما
    متاسفم که در کشوری زندگی میکنم که زمانی مردمش بزرگترین تاثیر رو از لحاظ فرهنگی و تمدنی و علمی در جهان گذاشتند ولی امروز حتی نمیدونن تاریخ و تمدن و فرهنگ کشورشون چی هست و چقدر مهم هست


  • م.ن

    تاریخ : ۱۳ - بهمن - ۱۴۰۲

    اینا همه حساب کتاب شده هست اراده ی جمعی برای حفاظ نیست


  • محمد

    تاریخ : ۱۳ - بهمن - ۱۴۰۲

    بلاخره فرسایس طبیعی به مرور زمان این مجسمه که هیچ کوه های هیمالیا هم نابود خواهد کرد ..حالا شما کل کره زمین که باستانی هست را بکنید داخل موزه و نگاهش کنید و غصه الکی بخورید تا جانتان در برود ..درثانی باستان شناسان همشون دروغ بافی میکنند تا حقوق مفتی بگیرند …به .. که شکستند …این نسل که من می بینم از گرسنگی تازه اول شکستنشان هست همه طلسمها و را هم خواهند شکست از بس بی عدالتی و تبعیض را لمس کردند


  • محمد

    تاریخ : ۱۳ - بهمن - ۱۴۰۲

    اون اگه شکمش سیر بود نمی شکست
    الان سوا میپرسید آیا طرف گرسنه بود باید اثار باستانی بشکند
    جواب: ایا طرف باید اینقدر گرسنه باشد!!!
    فقط حرفهای احساسی و بی اساس میزنید
    عزیزان
    جان انسانها، ناموس و … در اولویته
    لطفا سازمانی بهای بدبختی این انسانها که جانشان را به خطر انداختن و در بیابان به دنبال لقمه نانی هستند بپردازند تا آثار پارسی در امان بماند.
    اولویت جان انسانهاست و ….
    انسان باشیم
    اون آقا زاده ای روزنامه کیهان میگه ۶۴ ویلایش خراب شد هیچوقت آثار پارسی رو نمیشکنه مدونید چرا ؟
    التماس تفکر


  • Amir abbas

    تاریخ : ۱۲ - بهمن - ۱۴۰۲

    من یک ترک هستم و افتخار میکنم به ایرانی بودنم من پسر کوروش و داریوش هستم من از نوادگان اردشیر بابکان هستم… وای به حال اون ترکان آذری زبانی که خودشونو میچسبونن به کشور ترکیه که از لحاظ فرهنگی و اجتماعی خیلی عقب هستن.. متاسفانه یه عده بیسواد نشستن فیلم های سرتاسر پوچ و بی محتوای ترکیه ای رو نگاه می‌کنند و فکر می‌کنند در واقعیت هم همچین کشوری هست… البته من شرم میکنم از اون کسانی که با دیدن فیلم های مستهجن .. ایی (نه همه فیلم ها) آب از لب و لوچشون آویزون میشه و خودشونو میچسبونن به ….. کشوری که در همین فیلم هاشون همه خانواده و فامیل باهم رابطه جنسی دارن…و معلوم نیست بچه واسه چند نفره… یاشاسین ایران یاشاسین آذربایجان.. یاعلی مدد


  • ایرانی وطن دوست

    تاریخ : ۱۲ - بهمن - ۱۴۰۲

    بزار بمیریم هموطن مگه الان ایرانی تو این سرزمین چکاره هست عرب زادها ایران نابود کردن و سفره من ایرانی ماهی یه شب بچم سیر نمیشه باید بریم بمیریم یکلام خطم کلام هر کی هر گوحی میاد دم … میخوره


  • ایرانی وطن دوست

    تاریخ : ۱۲ - بهمن - ۱۴۰۲

    بزار بمیریم هموطن مگه الان ایرانی تو این سرزمین چکاره هست عرب زادها ایران نابود کردن و سفره من ایرانی ماهی یه شب بچم سیر نمیشه باید بریم بمیریم یکلام خطم کلام


  • احمد

    تاریخ : ۱۲ - بهمن - ۱۴۰۲

    اگه تورکها میخواستن تو این هزار سال حکومتشان این بناها رو نابود می کردن خود شما حکومت به اصطلاح فارسان کوروش خودتون رو قبول ندارید و میخواهید تخت جمشید و..رو کشاورزی کنید از مردم چه. انتظار دارید


  • میراث

    تاریخ : ۱۲ - بهمن - ۱۴۰۲

    وقتی وزیر میراث فرهنگی مقبره پادشاه بزرگ ایرانیان کورش را ( پاسارگاد) را مانع توسعه کشاورزی میداند ( اگر میذاشتنش با بولدوزر تا الان خرابی کرده بود مانند خلخالی که می خواست تخت جمشید را خراب کنه) دیگه عاقبت کار معلومه و ………


  • ناشناس

    تاریخ : ۱۲ - بهمن - ۱۴۰۲

    این آدما از بیخ بن غرب هستند که درمورد نیاکان ما قضاوت بیجا می کنی عرب نمی تواند پیشینه پارس را ببینه توهین می کند


  • ناشناس

    تاریخ : ۱۱ - بهمن - ۱۴۰۲

    وقتی یه مشت پان تورک .. بر کشور حاکم می شوند باید هم اثار ایران نابود بشه


  • محمد

    تاریخ : ۱۱ - بهمن - ۱۴۰۲

    همه ساخت رضا پهلوی و انگلیسه و باید نابود بشه،زنده باد تمدن تورک


  • محمد

    تاریخ : ۱۱ - بهمن - ۱۴۰۲

    یعنی نمیشه حفاظت کنید و نندازید گردن مردم بیچاره فقیر معلومه آگاهی ندارند موزه های غرب پره از ستونهای صد تا هزار تنی اونوقت آثار تاریخی ما زیر بارون و اثرات فرسایشی نابود میشن یعنی گذاشتید نابود شوند


  • ناشناس

    تاریخ : ۱۱ - بهمن - ۱۴۰۲

    حالا که نمیتوانند نگهداریش کنند بهتره از انجا به موزه منتقل بشه


  • رضا

    تاریخ : ۱۱ - بهمن - ۱۴۰۲

    این بی عقل که میگه تخت جمشید رو زمان رضاشاه ساختن رو خدا شفا بده فککنم ازنسل ونژاد وایکینگهایه شاخ گاو کله ای باشه


  • ناشناس

    تاریخ : ۱۱ - بهمن - ۱۴۰۲

    خواهشا از آثار تاریخی این طور یاد نکنید وقتی ارزشش برا مردم روشن نیست و حتی یه حصار اطرافش گذاشته نشده باید هم اینطور بشه مثل خیلی از آثار دیگه


  • ناشناس

    تاریخ : ۱۰ - بهمن - ۱۴۰۲

    ادمی که خبر ونیاکانش ندارد
    چقدرمیخواهی پنهان کنی سلسله هخامنشی
    در تمام جهان نمایان هست
    کرمانشاه
    جاجای ایران جهان نشانه داره
    بدبخت مغز فندقی
    ..نما
    یادت باشه تو از اونهای میخوری انکار میکنی…


  • دوست دار واقعی ایران

    تاریخ : ۱۰ - بهمن - ۱۴۰۲

    جنابی که میگید، تخت جمشید رو داخل زمان رضا شاه ساختن، یه دست نوشته از ناصرالدین شاه خست داخل تخت جمشید و یه سری کتیبه های ساسانی و بعد از اون هم هستن که این موضوع رو کاملا تکذیب میکنه، همچنین نقاشی های تاریخی از منطقه تخت جمشید هم کاملا این گفته شمارو تکذیب میکنه، تخت جمشید برای ۲۵۰۰ سال پیشه ،نکته دوم اریایی ها ادمای خون خواری نبودن، کوروش بزرگ بدون خون ریزی بر اسیا حکومت کرد، خودتونو نزنید به خواب ،


  • ایران

    تاریخ : ۱۰ - بهمن - ۱۴۰۲

    تخت جمشیدرو زمان رضا شاه درست کردن وقبل اون اصلا تخت جمشید وپاسارگادی وجود نداشت بهتره که خراب بشه اونجا۱۰۰سال هم قدمت نداره بعدش کورش به ایرانیها ربطی نداره اون فرمانروایی افغانهای آریا بود که اجدادش به ایران حمله کردن وآدمهایه خونریزی بودن


  • اردشیر

    تاریخ : ۱۰ - بهمن - ۱۴۰۲

    یعنی نمیشه این اثر رو که حجمش هم زیاد نیست ببرن بزارن تو حیاط یه موزه؟ هم نگهداری میشه هم نمایش داده میشه . حتی وسط میدان شهر هم میشه بعنوان نماد گذاشتش ولی محافظت میشه