مصرف طولانیمدت ریتالین با افزایش خطر چاقی و کوتاهی قد در کودکان مرتبط است
مطالعهای گسترده روی ۳۵ هزار جوان کرهای نشان میدهد مصرف طولانیمدت ریتالین در کودکان مبتلا به اختلال کمتوجهی-بیشفعالی، با افزایش خطر چاقی و کاهش جزئی قد در بزرگسالی همراه است. پژوهشگران احتمال میدهند این عوارض از تأثیر دارو بر اشتها و هورمون رشد ناشی شود، اما تأکید میکنند فواید درمان نباید نادیده گرفته شود.
به گزارش اول فارس به نقل از epochtimes ، یافتههای یک پژوهش گسترده نشان میدهد که کودکان مبتلا به اختلال کمتوجهی-بیشفعالی و بهویژه آنهایی که مدتها ریتالین مصرف کردهاند، ممکن است در سالهای آتی زندگی با افزایش خطر اضافهوزن و کوتاهی قد مواجه شوند.
دادههای سلامتی حدود ۳۵ هزار جوان اهل کره جنوبی در مدت حدود ۱۲ سال در این مطالعه بررسی شدهاند. پژوهشگران کودکانی را که در فاصله سالهای ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۳ در سنین ۶ تا ۱۹ سالگی با تشخیص اختلال کمتوجهی-بیشفعالی مواجه شدند بررسی کرده و آنها را تا بزرگسالی تحت کنترل قرار دادند.
تغییر قد و وزن
یافتههای این مطالعه که در نشریه آزاد جاما انتشار یافته نشان میدهد که کودکان مبتلا به اختلال کمتوجهی-بیشفعالی بهطور میانگین شاخص توده بدنی بالاتری نسبت به کودکان سالم داشتند. میانگین شاخص توده بدنی این کودکان ۲۴.۳ و ۲۳.۳ بوده است.
کودکانی که بیش از یک سال متیلفنیدات- نام ژنریک ریتالین- مصرف کرده بودند، با افزایش احتمال اضافهوزن یا چاقی دستوپنجه نرم میکردند و ۶۰ درصد بیشتر از همتایان سالم خود در معرض خطر بودند.
همچنین شیوع چاقی حاد- شاخص توده بدنی ۳۰ یا بالاتر- در کودکانی که مدتها ریتالین مصرف کرده بودند، تقریباً دو برابر شد و از ۹٫۳ درصد در گروه کنترل به ۱۶.۱ درصد در گروه درمان افزایش یافت.
این مطالعه همچنین نشان داد کودکانی که مدتها ریتالین مصرف کرده بودند، در بزرگسالی با کاهش جزئی قد خود مواجه شدند.
میانگین تفاوت قدی اندک بود و به حدود ۰.۶ سانتیمتر در دخترها و ۰٫۱ سانتیمتر در پسرها میرسید.
پژوهشگران گمان میکنند تأثیر ریتالین در کاهش اشتها و احتمال مختلشدن ترشح هورمون رشد در حین خواب میتواند دلیل این عارضه باشد.
این مطالعه چند محدودیت مهم داشت که ممکن است اعتبار نتایج را تحت تأثیر قرار داده باشد. پژوهشگران نتوانستند عوامل متغیر اعم از شاخص توده بدنی و قد پدر و مادر، وضعیت بلوغ و قاعدگی، ژنتیک، تغذیه، کیفیت خواب، ضربان قلب و سطح هورمون رشد را بهطور کامل کنترل کنند؛ عواملی که میتوانند تأثیر قابلتوجهی بر قد و وزن کودکان بگذارند.
همچنین از آنجا که مطالعه حاضر در آسیا انجام گرفته است، تفاوتهای نژادی بر تعمیمپذیری نتایج اثر میگذارد.
از این گذشته، دادههای مربوط به سبک زندگی مانند رژیم غذایی، تحرک بدنی و الگوی خواب در این مطالعه بررسی نشدهاند. از اینرو، پژوهشگران متوجه نشدند که خطر چاقی اساساً از اختلال کمتوجهی-بیشفعالی نشأت میگیرد یا به دارو، تأثیر متقابل اختلال و دارو و یا تغیرات سبک زندگی ارتباط دارد.
یافتهها مستلزم بررسی بیشتر هستند
با وجود اینکه فواید متیلفنیدات در درمان اختلال کمتوجهی-بیشفعالی به همه ثابت شده، نویسندگان مطالعه گفتند که یافتههای حاضر مستلزم ارزیابی بالینی دقیق هستند که باید با توجه به پیامدهای سلامتی بلندمدت مانند چاقی و کاهش قد انجام بگیرد.
دکتر نونا کوچر، روانپزشک مرکز روانپزشکی کوئینتسنس در میامی، که نقشی در این مطالعه نداشت به اپک تایمز گفت: «یافتهها درخور توجه هستند، اما نباید جلوی درمان مناسب را بگیرند.»
کوچر گفت: «ریتالین به بسیاری از کودکان کمک میکند که اختلال کمتوجهی-بیشفعالی خود را مدیریت کنند؛ امری که میتواند عملکرد تحصیلی، زندگی اجتماعی و تندرستی آنها را بهبود دهد. تغییر جزئی قد و وزن حائز اهمیت است، اما فواید ریتالین برای کودکان به معایب آن میچربد.»
کوچر افزود که تغییر قد کمتر از ۱ سانتیمتر مسئله خاصی نیست و تأکید کرد که عدم درمان اختلال کمتوجهی-بیشفعالی میتواند به مشکلات یادگیری، روابط اجتماعی و عزتنفس منجر شود که پیامدهای بلندمدت خاص خود را دارند.
او افزود که خانوادهها و پزشکان میتوانند درصورت نگرانی از رشد یا وزن کودک درباره تعیین دوز یا انتخاب داروی جایگزین گفتوگو کنند.
کوچر گفت: «کنترل رشد، وزن، رژیم غذایی و ورزش میتواند به مدیریت اثرات جزئی بلندمدت کمک کند و باعث درمان مؤثر اختلال کمتوجهی-بیشفعالی شود.»
نویسندگان افزودند که در پژوهشهای آتی باید به عوامل خطر متغیر توجه کنیم، رویکردهای درمانی را بهبود بخشیم و راهکارهای شفافتری را برای کنترل رشد و سلامت متابولیکی افراد مبتلا به کمتوجهی-بیشفعالی توسعه دهیم.