نگرانی درباره پول و امرار معاش از عوامل موثر ناراحتی‌های قلبی است

به گزارش اول فارس به نقل از به‌ گزارش سی‌ان‌ان بر اساس یک مطالعه جدید که در نشریه مجموعه مقالات کلینیک مایو (Mayo Clinic Proceedings) منتشر شد، نگرانی درباره پول و امرار معاش ممکن است قلب را حتی سریع‌تر از عوامل خطر سنتی بیماری‌های قلبی‌عروقی، از جمله فشار خون بالا، دیابت و کشیدن سیگار، پیر کند. پژوهشگران در این مطالعه داده‌های بیش از ۲۸۰ هزار بزرگسال را بررسی کردند که درباره عوامل اجتماعی و اقتصادی زندگی‌شان پرسشنامه‌های مفصلی را تکمیل کرده و همچنین تحت ارزیابی‌های بالینی سلامت قلب‌وعروق قرار گرفته بودند.

تیم پژوهشی به‌جای تمرکز صرف بر اینکه آیا افراد به بیماری قلبی مبتلا شدند یا نه، بر مفهومی به نام «سن قلبی‌عروقی» تمرکز کرد؛ مفهومی که نشان می‌دهد قلب و رگ‌های خونی یک فرد از نظر زیستی و در مقایسه با آنچه برای سن واقعی او انتظار می‌رود، چه‌قدر پیر به نظر می‌رسند.

آن‌ها دریافتند افرادی که سطح بالاتری از استرس مالی و نگرانی‌های معیشتی را گزارش کردند، حتی پس از در نظر گرفتن عوامل خطر پزشکی سنتی، شواهدی از پیری پیشرفته‌تر قلب‌وعروق داشتند. به بیان دیگر، دو نفر با سن تقویمی یکسان و پروفایل‌های خطر بالینی مشابه، بسته به اینکه تا چه حد تحت فشار مالی بوده‌اند، می‌توانند قلب‌هایی داشته باشند که با سرعت‌های متفاوتی پیر می‌شوند.

البته این مطالعه ثابت نمی‌کند که استرس مالی به‌طور مستقیم باعث تسریع پیری قلب می‌شود، اما به‌طور قوی نشان می‌دهد فشار اقتصادی می‌تواند نه‌تنها بر سلامتی روان، بلکه بر سلامتی قلب‌ و عروق نیز اثر بگذارد.

پژوهشگران توضیح می‌دهند وقتی از «پیر شدن قلب» در اثر استرس صحبت می‌شود، منظور تغییرات واقعی و قابل اندازه‌گیری در ساختار و عملکرد سیستم قلبی‌عروقی از جمله سفت شدن رگ‌ها، اختلال در عملکرد عضله قلب و کاهش توان بدن برای پاسخ به فشارهای فیزیکی است. استرس مزمن با فعال نگه داشتن مداوم هورمون‌هایی مانند کورتیزول و آدرنالین، فشار خون، التهاب و فرسایش قلب و رگ‌ها را به‌تدریج افزایش می‌دهد؛ فرایندی که در نهایت شبیه پیری زودرس یا اثر بیماری‌های مزمن عمل می‌کند.

در این میان، استرس مالی مثل نگرانی مداوم درباره پرداخت قبوض، تامین هزینه‌های زندگی، پرداخت بدهی و… جایگاه ویژه‌ای دارد، زیرا برخلاف استرس‌های کوتاه‌مدت، معمولا همیشگی و ادامه‌دار است. همین تداوم و بی‌وقفه بودن استرس مالی باعث می‌شود سازوکارهای زیان‌بار استرس به‌طور مداوم فعال بمانند و در بلندمدت خطر آسیب‌های قلبی‌عروقی را تشدید کنند. به‌خصوص که پول بر بسیاری از بر جنبه‌های زندگی روزمره اثر می‌گذارد و فرار از استرس مالی دشوار است.

این استرس می‌تواند خواب را مختل کند، دسترسی به غذای سالم یا مراقبت پزشکی را محدود کند و فرصت‌ ورزش یا استراحت را کاهش دهد. همه این عوامل یکدیگر را تشدید می‌کنند و در گذر زمان، خطر بروز بیماری‌های قلبی‌عروقی را افزایش می‌دهند.

چشمگیرترین نکته این مطالعه این است که میزان ارتباط استرس مالی و پیری قلب مشابه یا حتی بیشتر از بسیاری از عوامل خطر بالینی بود. این عوامل خطر بالینی مانند فشار خون بالا، دیابت و سیگار کشیدن، به‌عنوان عوامل موثر بر بیماری قلبی شناخته شده‌اند و پزشکان به‌طور معمول آن‌ها را غربالگری و درمان می‌کنند.

این پژوهش نشان می‌دهد تعیین‌کننده‌های اجتماعی سلامت از جمله میزان استرس مالی و مشکلات معیشتی هم باید در همان رده قرار گیرند. البته این به آن معنا نیست که استرس مالی جایگزین عوامل خطر سنتی می‌شود، بلکه به آن‌ها اضافه می‌شود. فردی که فشار خون بالا دارد و هم‌زمان تحت فشار مالی شدید است، ممکن است با خطر مضاعفی روبرو باشد.

متخصصان تاکید می‌کنند که اگرچه استرس مالی خطر بیماری‌های قلبی را افزایش می‌دهد، به این معنا نیست که افرادی که تحت آن قرار دارند، حتما سلامت قلبی ضعیف‌تری دارند، زیرا این مشکل تحت تاثیر عوامل متعددی ایجاد می‌شود. در واقع این پژوهش بر ضرورت نگاه جامع‌تر پزشکان به سلامت بیماران تاکید می‌کند. پرسش درباره استرس، وضعیت اقتصادی و دسترسی به منابع حمایتی، اطلاعات مهمی برای تصمیم‌گیری‌های درمانی فراهم می‌کند.

اگرچه پزشکان مسئول حل مشکلات مالی نیستند، همین به‌ رسمیت شناختن فشار مالی به‌عنوان یک عامل واقعی، می‌تواند کیفیت درمان و اعتماد میان پزشک و بیمار را بهبود بخشد.

راهکارهای محافظت از قلب در شرایط فشار اقتصادی

اصول بنیادین برای حفظ سلامتی قلب همچنان ثابت‌اند: فعالیت بدنی منظم، رژیم غذایی سالم و متعادل، حفظ وزن مناسب، پرهیز از سیگار و کنترل فشار خون، قند و چربی خون.

معاینات دوره‌ای هم نقش حیاتی دارند، زیرا بسیاری از عوامل خطر قلبی بدون علامت پیشرفت می‌کنند. تشخیص و درمان زودهنگام فشار خون یا دیابت می‌تواند خطر حمله قلبی، سکته مغزی، نارسایی قلبی و بیماری‌های کلیوی را به‌ میزان قابل‌توجهی کاهش دهد. در کنار این اقدام‌ها، خواب کافی، تمرین‌های ذهن‌آگاهی و حفظ ارتباطات اجتماعی می‌توانند آثار مخرب استرس مزمن را تا حدی خنثی کنند.
این مطالعه تاکید می‌کند که سلامتی تنها به مراقبت‌های درمانی‌ که افراد دریافت می‌کند، وابسته نیست، بلکه به شرایط اجتماعی و اقتصادی زندگی آن‌ها بستگی دارد. به‌ رسمیت شناختن استرس مالی به‌عنوان یکی از عوامل خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی می‌تواند به درمانی دلسوزانه‌تر و موثرتر منجر شود.