استفاده از پساب فاضلاب در کشاورزی همانطور که دارای مزایایی است میتواند خطرات قابل توجهی برای محیط زیست و سلامت عمومی مردم به همراه داشته باشد.
![گزارشی هولناک از کشاورزی با فاضلاب شهری و صنعتی در شیراز 4 فاضلاب](https://www.avalfars.ir/wp-content/uploads/2023/01/فاضلاب-500x354.jpg)
خبرگزاری دانشجو: استفاده از پساب در کشاورزی دارای مزایای قابل توجهی است، اما در صورت رعایت نشدن استانداردهای مشخص شده از طریق نهادهای مسئول میتواند خطرات قابل توجهی برای سلامت عمومی ایجاد کند، که این خطرات به ویژه زمانی که از فاضلاب تصفیه نشده برای آبیاری محصولات استفاده میشود، غیر قابل اغماض و چشم پوشی است.
کشاورزان اغلب جایگزینی جز استفاده از فاضلاب تصفیه نشده ندارند، زیرا تصفیه فاضلاب وجود ندارد و آب شیرین یا در دسترس نیست یا بسیار گران است. خطرات عمده استفاده از فاضلاب برای سلامت عمومی مواد میکروبی و شیمیایی موجود در آن است.
استفاده از فاضلاب در کشاورزی همچنین میتواند خطرات زیست محیطی را در قالب آلودگی خاک و آبهای زیرزمینی ایجاد کند. اما در صورت برنامه ریزی، اجرا و مدیریت صحیح، آبیاری با استفاده از پساب دارای شرایط استاندارد، میتواند مزایای متعددی برای محیط زیست و همچنین کشاورزی و مدیریت منابع آب داشته باشد. با توجه به این خطرات و مزایا، کشورهایی که به دنبال بهبود استفاده از فاضلاب در کشاورزی هستند باید خطرات را به ویژه برای سلامت عمومی کاهش دهند و منافع را به حداکثر برسانند.
متأسفانه، در چندین سال اخیر تا قبل از بروز خشکسالی، آب مورد نیاز کشاورزان در بخشی از شهر شیراز، از سه جوی اسلاملو، مهرزاد و هزارپیچ تأمین میشد. پس از شروع دوره خشکسالی هر سه جوی خشک گردیده و کشاورزان مجبور به استفاده از فاضلاب برای آبیاری زمینهای کشاورزی نمودند.
به علت استقرار تصفیهخانه شماره ۱ در شرق شیراز، بیشتر فاضلابهای خانگی و کارگاهی شیراز هم به این سمت هدایت میشود و این امر باعث شده که بار اضافی وارده تصفیه خانه شود.
این بار اضافی که وارد تصفیه خانه شماره ۱ شیراز میشود موجب شده به سمت دریاچه نمک هدایت شود. ولی کشاورزان منطقه با استفاده از جویهای خالی مهرزاد و جوی اسلام لو فاضلاب را به سمت شمال شرق و تا رودخانه خشک سوق داده و در ادامه تا دشت کفترک امتداد دادهاند. بیش از دو دهه است که این کار یعنی آبیاری با فاضلاب در این منطقه رواج دارد.
بر اساس مقایسه عکسهای هوایی دهه ۲۰۰۰ میلادی با تصاویر هوایی سال ۲۰۲۲، مشاهده میشود که با تخریب حریم دریاچه نمک و پناهگاه حیاتوحش و تصاحب زمینهای منابع ملی، میزان زمینهای کشاورزی به نسبت دوره قبل از خشکسالی نه تنها کمتر نشده است، بلکه به طور چشمگیری افزایشیافته و متخلفین با اتکا به درآمد هنگفت از طریق فاضلاب، هر غیرممکنی را ممکن ساخته اند.
کشت غالب در محدوده شرق شیراز، گندم، جو، ذرت و یونجه میباشد و قسمتهای کوچکی به کشت برنج اختصاصدادهشده است. در شرایط فعلی تقریباً فاضلاب رودخانه میانرود پایگاه هوایی و شهرک صنعتی هم متأسفانه وارد دریاچه نمک میشود و این امر شاید عمل ما مبنیبر هدایت فاضلاب کنارگذر تصفیهخانه ۱ به دریاچه مهارلو، صرفا تا احداث تصفیهخانه جدید، قابل توجیه باشد؛ چون درهرصورت آب و نمک دریاچه مهارلو بسیار آلوده است.
با انجام نمونهبرداری ساده و اندازهگیری سطح فلزات سنگین در محصولات کشت شده در این منطقه نیز، میتوان عدم صلاحیت مصرف محصولات کشاورزی منطقه را اعلام کرد. در جهت مستندسازی مشکلات بهداشتی موجود، در تاریخ ۵/۶/۱۴۰۱ به منظور تعیین مشخصات فیزیکی و شیمیایی جریان فاضلاب و پساب، یک نمونه از محل ادغام جریان روانابها با منشا نامعلوم و یک نمونه از محل خروجی پساب تصفیهخانه شماره یک شیراز تهیه شد و به آزمایشگاه معتبر فرستاده شد. گزارش نتایج توسط آزمایشگاه معتبر، در جدول زیر ارائه میشود:
پارامترهای فیزیکی و شیمیایی اندازهگیری شده در پساب تصفیهخانه و فاضلاب خام
از آنجایی که محصولات کشاورزی منطقه نیز با جریان آب مذکور آبیاری میشود و با توجه به اینکه محصول کشاورزی غالب در منطقه، گندم است، گندم کشت شده در زمینهای منطقه نیز جهت اندازهگیری فلزات سنگین مهم، به آزمایشگاه ارسال شد. نتایج اندازهگیری فلزات سنگین در محصول گندم، در جدول زیر گزارش شده است. مقایسه نتایج غلظتها با استاندارد شماره ۱۲۹۶۸ منتشر شده توسط موسسه استاندارد و تحقیقات ایران، غلظت سرب در گندم تقریبا ۵ برابر مقدار استاندارد اعلام شده میباشد.
غلظت فلزات سنگین اندازهگیری شده در گندم کشت شده در منطقه
خواندن این مطالب را از دست ندهید:
اکبر
تاریخ : ۲۰ - دی - ۱۴۰۱
مگر نیروی انتظامی مسئول امنیت جامعه نیست؟ الان جان مردم به خطر افتاده .سریع اقدام کنید .تا مردم شمارا باور کنن
علیرضا
تاریخ : ۱۸ - دی - ۱۴۰۱
واقعآ افتضاح است باید رسیدگی شود،آب فاضلاب فقط باید تصفیه دقیق شود برای کارای غیر کشاورزی استفاده شود ،محیط زیست وشهداری واستانداری و…نیروی انتضامی باید جلو گیری کنند از کشت بو کشاورزی با فاضلاب…
محمد رضا
تاریخ : ۱۸ - دی - ۱۴۰۱
آقا اصلا بی خیال دوست نداری از ایران برو
محمد رضا
تاریخ : ۱۸ - دی - ۱۴۰۱
سلام یی کانالی آخر شهرک دستغیب هست که با آب همون کانال فاضلاب که میره به سمت پلیس راه کشاورزی میشه و بوی خیلی بدی شبها در شهرک دستغیب به مشام میرسه هر دفعه که استاندار عوض میشه میان پای این کانال و چند تا عکس و فیلم یادگاری میگیرن و قول میدن که این کانال پوشیده بشه اما الان ۱۰ سال هس که قول میدن و میرن حاجی حاجی مکه اگر پوشیده میشد هم بوی بد از بین میرفت هم دست کشاورز کوتاه میشد از آب فاضلاب از کمر بندی سلطان آباد به سمت پلیس راه که حرکت کنی میبینی که کشاورزان پمپ آب گذاشتن داخل کانال و آب کثافت میدن پای سبزی و گندم و هر چیزی که کشت شده باشه آقا اصلا بی خیال دوست نداری از ایران برو
ناشناس
تاریخ : ۱۷ - دی - ۱۴۰۱
چندتاکارگاه مرغی هست که واقعاََ ازفاضلاب بدتر وزیان آورترهستند
دیگه محیط زیست برمشور واقعن داره خرابتر میشه
محیط زیست هم میدونه ولی نمیدونیم چراچشم پوشی میکند
خدا میدونه چرا درحق مردم ومحیط زیست اجهاف میکنند همین محیط زیست
ناشناس
تاریخ : ۱۷ - دی - ۱۴۰۱
سلام مغصر این بی مسولیتی استاندار شوراهای شهر و بهداشت هستن که باید پیگیری کنن فقط نشتن حقوق مفت میگیرن به فکر مردم شیراز نیستن میگن شیراز شهر گلو بلبل به نظر من …. اول ورودی شیراز که وارد میشی چه بویی از فاضلاب میان مسعولین اگر خدارا میشناسید جلو ااین …. از خدا بی خبر که از آب توالت کشاورزی میکنن جلوگیری کنید
ناشناس
تاریخ : ۱۷ - دی - ۱۴۰۱
خدا مرگتون بده همین جوری که مرگو تزریق میکنین به مردم
گیتا
تاریخ : ۱۶ - دی - ۱۴۰۱
تشکر از مسئولین….شیراز
مصطفی همتی
تاریخ : ۱۶ - دی - ۱۴۰۱
آب های فاضلاب برای کشاورزی مضر نیست.گیاه برای رشد از مواد مغذی آب فاضلاب استفاده میکند.اب فاضلاب با تماس مستقیم برای انسان و ام خطر ناک هست… علت اصلی سرطان و بیماری های مشابه استفاده از سموم کشاورزی وکود های شیمیایی هست… زیاده روی در مصرف کودنیترات وافت کش های نباتی… کشاورز ها سواد استفاده از سم و کود ندارند.. دوره کارنس آنها اهمیت نمیدن.. و سم های قاچاق که سالهاست وارد کشور میشه.. سم رانداب علف کش هست.. محصولات که قبل از گذشتن دور ه سم وارد بازار میشوند. علت سرطان هستن… همه در خانه درخت دارید وچاه فاضلاب درخت از چاه تغذیه میکنه…. به اش فاضلاب رو آزمایش میکنه.
اسلامی
تاریخ : ۱۶ - دی - ۱۴۰۱
واقعا چه کسانی مسوول رسیدگی به کاشت های فاضلابی هستن؟ بایدجلوی ای بدبختی گرفته بشه.ای کاراباعث مرگ مردم میشه
شیرین
تاریخ : ۱۶ - دی - ۱۴۰۱
واقعا باید بحال جهاد کشاورزی استان فارس گریه کرد…کجاست ؟؟؟
ناشنناس
تاریخ : ۱۵ - دی - ۱۴۰۱
حالا متوجه شدم چرا زمانی که به ندرت نان شیراز را مصرف میکنم دجار سو هاضمه و خونریزی های داخلی میشوم من اغلب از نات سنتی… استفاده میکنم
امیرحسین چابکی
تاریخ : ۱۵ - دی - ۱۴۰۱
ظاهرا همه مسؤلین شهری ازموضوع خبردارند! ولی ممانعتی انجام نمیدهند!!!
چرااینقدربیحالید؟ به سلامتی خودتون هم بی توجهی!!!؟؟؟
باهر
تاریخ : ۱۵ - دی - ۱۴۰۱
برخی مسیولین ایران فقط بفکر خود هستند و هیچ فرصتی برای رسیدگی به این امور پیش پا افتاده ندارند!!!
عباس
تاریخ : ۱۵ - دی - ۱۴۰۱
سلام توراخدا خیلی خیلی خیلی خطرناک هست اگر چنین چیزی باشه جلو گیری کنید
ناشناس
تاریخ : ۱۵ - دی - ۱۴۰۱
شیراز دروازه بی درو پیکر ا
یوسف
تاریخ : ۱۵ - دی - ۱۴۰۱
سرطان زیاد شده ،کشاورزها هم درامد ندارن حداقل دولت اب تصفیه کند بفروشه به کشاورزها مردم چکار کنند
علی زارع
تاریخ : ۱۵ - دی - ۱۴۰۱
سلام توروستای خاتون ک حدود۱۰هکتاربرنج بااب فاضلاب کشت شدبودچون صاحبش پارتی داشت هیچ کس کاریش نداشت
معطری
تاریخ : ۱۵ - دی - ۱۴۰۱
سپاس فراوان از مسئولین خدوم شهر شیراز که نظارهگرند و نظارهگرند و نظارهگرند و….