نوشیدن روزانه آب در هر فرد به میزان فعالیت ها و شرایط او در روز بستگی دارد.دانشمندان هلندی، ۲.۲ لیتر آب برای زنان و ۳ لیتر برای مردان در روز را توصیه می کنند بنابراین واضح است که خوردن روزانه ۳-۴ لیتر آب اصلا خوب نیست. خب، اگر تصادفاً زیاد آب بخورید چه؟ با چه علائم و نشانه هایی متوجه مصرف بیش از حد آب شویم؟ چگونه می توان آن را درمان کرد؟ پاسخ را در این مطلب خواهید خواند.
علائم و عوامل موثر در نوشیدن زیاد آب
ابتدای امر باید مثل همیشه علائم و نشانه ها را بشناسید و بدانید با داشتن چه عاداتی خود را در معرض این اشتباه قرار میگیرید. در اینجا ۹ علائم زیاد نوشیدن آب وجود دارد که شامل:
۱-رنگ ادرار
medicalnewstoday میگوید بررسی رنگ ادرار یکی از بهترین راهها است. معمولاً رنگ ادرار به دلیل ترکیب رنگدانه یروکروم و سطح آب در بدن، از زرد کمرنگ تا پر رنگ متغیر است. اگر ادرار شفاف است، یعنی در مدت کوتاه بیش از حد آب خوردید. شما باید بهطور متوسط شش تا هشت بار در روز ادرار کنید. افزایش این دفعات تا حدی برای افرادی که آب یا کافئین مینوشند، طبیعی است.
۲-همیشه یک بطری آب باخود دارید
همیشه یک بطری آب باخود حمل می کنید و بعد به سرعت آن را دوباره پر میکنید. شما ممکن است فکر کنید که نوشیدن مداوم آب مفید است، اما در واقع اینطور نیست چراکه این اشتباه باعث کاهش الکترولیت ها در بدن می شود که منجر به پیچیدگی های بیشتری می شود.
۳-نوشیدن بیدلیل آب
شما باید از زمان نیاز بدن به آب آگاه باشید. بدن با مطلع کردن شما نسبت به اینکه تشنه شده با کم آبی مبارزه میکند. تشنگی پاسخ بدن به کم آبی است و باید راهنمای شما باشد.
۴-فکر می کنید ادرار شفاف نشانه سلامتی است
علامت یک بدن سالم, ادرار زرد کمرنگ است و ادرار شفاف و بی رنگ نشانه این است که آب زیادی نوشیدید و تعادل الکترولیت در بدن شما بهم خورده است.
۵-تهوع یا استفراغ
وقتی آب زیادی در بدن دارید کلیهها نمیتوانند مایع اضافی را خارج کنند. در نتیجه با جمع شدن در بدن منجر به حالت تهوع، استفراغ و اسهال میشوند.
۶-در شب و روز مرتباً ادرار می کنید
هر چند دقیقه یک بار به دستشوئی می روید؟ آیا شما اغلب شبها بیدار می شوید تا دستشویی بروید؟ اگر پاسخ مثبت است پس بیش از حد نیاز بدنتان آب مصرف میکنید و این افزایش دفعات ادرار یکی دیگر از نشانه ها است.
۷-داشتن سردرد
کم آبی و پرآبی بدن هر دو می توانند باعث سردرد شوند. وقتی بیش از حد آب بنوشید، سلول های شما متورم و بزرگ تر می شوند. سلول های مغز شما هم همین طور تحت تاثیر قرار می گیرند و مغز شما شروع به ایجاد فشار به جمجمه می کند در نتیجه, سردرد مداوم را تجربه می کنید.
۸-ضعف ماهیچه
درد و ضعف عضلانی ناشی از مصرف بیش از حد آب با چند علامت دیگر نیز همراه است و به دلیل مختل شدن تعادل الکترولیت در بدن ایجاد می شود. برای بالا نگه داشتن سطح الکترولیت، می توانید به جای آب، آب نارگیل بنوشید.
۹-تورم و تغییر رنگ کف دست ها, کف پاها و لب ها
آشامیدن آب بیش از حد می تواند منجر به ورم لب، دست و پاها شود. این تورم ها در شرایط زیاد بودن آب موجود در بدن عادی است چون کلیه ها به درستی کار نمی کند, بدن شما آب اضافی را نگه خواهد داشت.
۱۰-خستگی
زمانی که کلیه ها به طور مداوم برای دفع آب اضافی کار می کنند, بدن شما دچار استرس می شود و این تاثیرات را به طور کلی احساس می کنید. اگر بیش از حد آب بنوشید, احساس خستگی و کرختی در شما کاملا طبیعی است.
عوارض نوشیدن زیاد آب
بعداز معرفی علائم و نشانه ها در ادامه ی این بخش از بهداشت و سلامت نمناک لازم دانستیم که ۱۰ مورد از اثرات جانبی نوشیدن بیش از حد آب را معرفی کنیم که شامل:
۱-باعث هیپوناترمی میشود
این بیماری، با عدم تعادل الکترولیت یا غلظت کم سدیم در خون مشخص میشود و معروف به «هیپوناترمی» است. افراد زیر مستعد هیدراتاسیون بیش از حد هستند:
به دلیل هیدراتاسیون سریع، هیپوناترمی اتفاق میافتد. یعنی سطح سدیم خون کمتر از mEq/L ۱۳۵ میشود. سدیم یک عنصر مهم است که به سیگنالدهی سلولی و عملکردهای مختلف دیگر در بدن کمک میکند.
بنابراین وقتی سطح سدیم خون کاهش مییابد، احساس تهوع، آشفتگی، خستگی یا سردرد میکنید. این موضوع در موارد شدید ممکن است منجر به مرگ شود. اگر هیپوناترمی پس از ۱۵ ساعت از قطع مصرف آب همچنان ادامه یابد، شاید نشاندهنده اختلال در عملکرد کلیه باشد.
۲-باعث هیپوکالمی می شود
آب زیاد ممکن است باعث کاهش یون های پتاسیم شود. تعادل میان یون های پتاسیم و خارج سلولی هنگامی که بیش از حد آب بنوشید، مختل می شود و در حقیقت، تنها تغییر ۱ درصد کمبود پتاسیم می تواند منجر به تغییر حدود ۵۰ درصدی غلظت یون پتاسیم شود و این می تواند منجر به اسهال شدید و تعریق شدید شود.
۳-سلولها را متورم میکند
هنگامی که سطح سدیم در بدن کاهش مییابد، آب از طریق غشای سلولی نیمه تراوا و از طریق فرآیند اسمز وارد سلول شده و درنتیجه سلولها دچار تورم میشوند. تورم سلولهای بدن از جمله مغز، به بافتهای عضلانی و اندامها آسیب جدی وارد میکند.
۴-تاثیر بر مغز
هیپوناترمی یا سدیم کم در خون می تواند باعث فشار به مغز شود و این به نوبه خود منجر به ناتوانی گفتار، آشفتگی، ناپایداری راه رفتن، جنون، و حتی مرگ می شود.
۵-باعث اسهال میشود
یکی از مضرات نوشیدن آب زیاد، اسهال شدید و تعریق طولانی مدت است. این حالت به دلیل هیپوکالمی یا کاهش یونهای پتاسیم رخ میدهد. تعادل بین یونهای پتاسیم درون سلولی و خارج سلولی، با نوشیدن آب زیاد مختل میشود. درواقع تنها یک درصد تغییر در توزیع یون پتاسیم، منجر به تغییر ۵۰ درصدی در غلظت یون پتاسیم پلاسما میشود.
۶-ضربان بالای قلب
قلب وظیفه حیاتی پمپاژ خون را از طریق کل بدن شما انجام می دهد. زمانی که بیش از حد آب مصرف می کنید، حجم خون در بدن شما افزایش می یابد و افزایش حجم خون فشار غیر ضروری بر روی رگ های خونی و قلب وارد می کند.
۷-کار بیش از حد کلیه ها
مصرف زیادی آب می تواند بر روی کلیه ها فشار وارد کند، تابه طور مداوم در حال فعالیت باشند .کلیه ها می تواند حدود یک لیتر مایع را در یک ساعت از بدن فیلتر کند اما اگر این میزان افزایش یابد دچار مشکل خواهند شد.
۸-مشکلات کبدی
مهم است توجه داشته باشید که مشکلات کبدی تنها ناشی از نوشیدن بیش از حد آب نیست بلکه با نوشیدن بیش از حد آب همراه با آهن در این عضو اتفاق می افتد. اضافه بار آهن نه تنها زیان آور است، بلکه در موارد نادر نیز ممکن است موجب مشکلات جدی مربوط به کبد شود.
۹-کلیهها را درگیر میکند
آسیب حاد به کلیه (AKI) یک مورد دیگر از مضرات نوشیدن آب زیاد است. مصرف زیاد آب سطوح پلاسمایی آرژنین وازوپرسین را کاهش میدهد. این مواد به حفظ عملکرد کلیه کمک میکنند.
آب زیاد به کلیهها برای عملکرد مداوم فشار وارد میکند. بهطور طبیعی کلیهها میتوانند حدود یک لیتر مایع در ساعت را از بدن فیلتر کنند، اما درصورتی که این حجم بیشتر شود، باید سخت کار کنند تا هموستاز حفظ شود.
۱۰-ادرار مکرر
ادرار مکرر، یک بار در هر ۱۵ دقیقه واقعاً علامت خوبی نست، چه در خانه، محل کار، یا مدرسه و… هنگامی که بیش از حد آب بنوشید، کلیه ها به طور پیوسته عمل می کنند و در نتیجه، شما باید تند تند به دستشوئی بروید که در نوع خود میتواند یک دردسر عظیم باشد.
۱۱-فشار زیاد کلر
نوشیدن بیش از حد آب می تواند شما را در خطر مصرف بیش از حد کلر قرار دهد و زمانی که این اتفاق می افتد، شما در معرض خطر ابتلا به سرطان قرار خواهید داشت.
۱۲-کما
مغز و اندام احشایی بدن طی کم آبی و حتی مصرف بیش از حد آب آسیب می بینند که در شرایط حاد منجر به کما و مرگ می شود.چقدر آب برای افراد خوب است؟ این چیزی است که متخصصان فقط می توانند پاسخ درست به هر فرد بدهند پس همیشه حد تعادل را رعایت کنید.
چگونه می توانیم زیاد آب خوردن را درمان کنیم؟
خوشبختانه، چندین راه برای این کار وجود دارد ، در اینجا به این نتیجه می رسیم که می توانید اثرات جانبی خطرناک زیاد آب خوردن را معکوس کنید:
سوالات رایج نوشیدن زیاد آب
آیا امکان مرگ پس از نوشیدن زیاد آب است؟
در بدترین حالت, اگر آب زیادی بنوشید ممکن است باعث مرگ شود.
آیا می توان با نوشیدن آب وزن خود را کاهش داد ؟
آب آشامیدنی به بیرون راندن و دفع سموم و تسریع متابولیسم کمک می کند اما به تنهایی نمیتواند عاملی برای کاهش وزن شما باشد پس باید خوب بخورید و ورزش کنید تا وزن خود را از دست بدهید.
آیا بیش از حد آب خوردن می تواند وزن را اضافه کند؟
بله, اگر آب زیادی بنوشید این آب اضافه در بدن باقی می ماند در نتیجه وزن شما دچار افزایش خواهد شد