چرا سلیقه و ذائقه زنان در انتخاب مردان از «بازوهای ستبر» به «ریشهای پخته» تغییر میکند؟
پژوهشهای علمی نشان میدهند جذابیت مردانه مفهومی پویاست که با ساعت بیولوژیک زنان تغییر میکند. در حالی که زنان جوان تحت تأثیر غریزه بقا، مجذوب قدرت فیزیکی و عضلات برجسته میشوند، با افزایش سن، این اولویت به سمت نشانههای پختگی، جایگاه اجتماعی و ثبات عاطفی تغییر مییابد؛ جایی که ریشهای بلند و شخصیت مستقل، جایگزین معیارهای صرفاً فیزیکی در انتخاب شریک ایدهآل میگردند.
به گزارش اول فارس، جذابیت مردان از نگاه زنان، فراتر از یک فرمول ریاضی ساده، در واقع یک رقص پیچیده میان غریزه، روانشناسی و فرهنگ است. در حالی که معیارهای بیولوژیک مثل تقارن چهره و فیزیک سالم به عنوان کدهای «ژن برتر» در ناخودآگاه ثبت میشوند، اما جذابیتِ ماندگار معمولاً در تلاقی «اطمینان به نفس» و «هوش هیجانی» جوانه میزند. برای بسیاری از زنان، جذابیت در تعادلی ظریف میان قدرت و ملاطفت تعریف میشود؛ یعنی مردی که در عین داشتن اقتدار و استقلال، توانایی درک متقابل و شنیدن را داشته باشد. به زبان سادهتر، جذابیت مردانه برای زنان یعنی داشتن تصویری از یک «پناهگاه امن» که همزمان رگههایی از شور و شوخطبعی را در خود جای داده است.
در نگاه اول، جذابیت یک موضوع کاملاً شخصی و سلیقهای به نظر میرسد؛ اما وقتی زیر ذرهبین علم قرار میگیرد، الگوهای تکرارشوندهای آشکار میشوند که ریشه در بقای نسل و تکامل بشر دارند. پرسش اینجاست: آیا مردی که در ۲۰ سالگی قلب یک زن را به تپش میاندازد، در ۵۰ سالگی نیز همان تأثیر را دارد؟ پاسخ علم به این پرسش، یک «خیر» قاطع اما مشروط است.
کالبدشکافی مطالعه: زنان لهستانی چه گفتند؟
پژوهشی که در نشریه Adaptive Human Behavior and Physiology منتشر شد، از متدولوژی جالبی استفاده کرد. محققان به جای پرسیدن سوالات کلی، از ۱۲۲ زن در طیف سنی ۱۹ تا ۷۰ سال خواستند تا به تصاویر دستکاری شده امتیاز دهند. این تصاویر متغیرهایی مانند:
-
میزان توده عضلانی (از لاغر تا بدنساز حرفهای)
-
تراکم موی صورت (از اصلاحشده تا ریش بلند)
-
نسبت شانه به کمر (فرم V شکل)
را به دقت تغییر میدادند.
نتایج نشان داد که یک «ساعت بیولوژیک» در پسزمینه ذهن زنان، معیارهای زیباییشناسی آنها را تنظیم میکند.
دهه ۲۰ سالگی: عصر «ژنهای برتر» و قدرت فیزیکی
در سنین جوانی (۱۹ تا ۲۹ سال)، غلبه با غریزه باروری است. در این مرحله، سیستم عصبی زنان بهطور ناخودآگاه به دنبال نشانههایی از سلامت ژنتیکی و توانایی محافظت است.
-
عضلات به مثابه بیلبورد سلامت: زنان جوان در این مطالعه، بالاترین امتیاز را به مردانی با عضلات ورزیده و بازوهای قوی دادند. از منظر تکاملی، عضله نشاندهنده تستوسترون بالا و سیستم ایمنی قوی است.
-
فرم بدن V شکل: پهنی شانهها نسبت به کمر، یکی از قویترین محرکهای بصری برای زنان جوان است. این فرم بدنی، نماد توانایی شکار و دفاع در دوران باستان بوده و همچنان در ناخودآگاه مدرن باقی مانده است.

پژوهشگران در این مطالعه تلاش کردند جذابیت ظاهری مردان را نه از زاویه سلیقه فردی، بلکه بر اساس الگوهای زیستی و روانشناختی بررسی کنند. برای این منظور، از ۱۲۲ زن لهستانی در بازه سنی ۱۹ تا ۷۰ سال خواسته شد مجموعهای از تصاویر مردان را ارزیابی کنند. این تصاویر بهصورت دیجیتالی دستکاری شده بودند تا درجات مختلفی از مردانگی صورت، میزان ریش، فرم بدن و حجم عضلات را نشان دهند.
دهه ۳۰ و ۴۰ سالگی: تعادل میان «جنگجو» و «تأمینکننده»
با ورود به دهه چهارم زندگی، اولویتها از «جذابیت آنی» به سمت «پایداری بلندمدت» حرکت میکنند. در این سنین، بسیاری از زنان به دنبال تشکیل خانواده یا حفظ ثبات هستند.
جدول مقایسهای تغییر اولویتها
| ویژگی ظاهری | ترجیح در ۲۰ سالگی | ترجیح در ۴۰ سالگی | علت تغییر |
| توده عضلانی | بسیار زیاد (بدنسازی) | متوسط و متناسب | عضلات زیاد نشانه پرخاشگری تلقی میشود |
| موی صورت | ته ریش یا اصلاح شده | ریش مرتب و کامل | ریش نشانه بلوغ و پختگی است |
| تیپ بدنی | ورزشکاری و سخت | نرمتر و منعطف | تمرکز بر قابلیت اعتماد به جای قدرت بدنی |

نتایج تحلیلها که در نشریه علمی معتبر Adaptive Human Behavior and Physiology منتشر شده، الگوهای مشخصی را بر اساس سن زنان آشکار کرد. بهطور کلی، زنان جوانتر تمایل بیشتری به مردانی با عضلات برجسته داشتند، در حالی که زنان مسنتر، مردانی با اندام لاغرتر و ریش پرپشت را جذابتر ارزیابی کردند
سنین ۵۰ سالگی و بالاتر: پادشاهی ریش و جایگاه اجتماعی
یکی از شگفتانگیزترین یافتههای پژوهش، محبوبیت خیرهکننده «ریش» در میان زنان مسنتر بود. در حالی که دختران جوان ممکن است ریش بلند را «شلخته» بدانند، زنان باتجربهتر آن را جذاب میبینند.
تحلیل علمی: ریش در پستانداران (و انسان) نمادی از «سلطه درونجنسی» است. مردی که ریش پرپشت و مرتب دارد، از نظر زنان مسنتر، فردی است که مراحل رقابت اجتماعی را پشت سر گذاشته و به جایگاهی پایدار رسیده است. برای زنی که دیگر دغدغه باروری ندارد، «تأمین منابع» و «هوش هیجانی» که در چهرههای پختهتر (با ریش) متبلور است، جذابیت بیشتری دارد.

همخوانی یافتههای علمی با نظرسنجیهای عمومی
نتایج این مطالعه تنها به محیط دانشگاهی محدود نمیشود. در یک نظرسنجی گسترده در بریتانیا درباره محبوبترین مدلهای ریش و سبیل، بخش قابلتوجهی از زنان اعلام کردند مردان دارای ریش را به مردان کاملاً اصلاحشده و عضلانی ترجیح میدهند. این موضوع نشان میدهد تغییر ذائقه زیباییشناختی در سطح جامعه نیز قابل مشاهده است.
محبوبترین مدلهای ریش و سبیل
سیلویا لینزالونه، کارشناس روابط عاطفی، در اینباره میگوید جذابیت مردان دیگر تنها به عضلات شکم خلاصه نمیشود و زنان بیش از گذشته به اصالت شخصیت، بلوغ و هویت ظاهری توجه میکنند.
گذار از فیزیک به شیمیِ شخصیت
سیلویا لینزالونه، متخصص روابط، معتقد است که در سنین بالاتر، اصطلاحی به نام «جذابیت شخصیتی» جایگزین «جذابیت بصری» صرف میشود. او ویژگیهای زیر را به عنوان ستونهای جذابیت در سنین بالا معرفی میکند:
-
ثبات عاطفی: توانایی مدیریت بحران بدون فروپاشی عصبی.
-
هویت مستقل: مردی که سرگرمیها، اهداف و ارزشهای مشخصی دارد و برای خوشحالی، آویزانِ شریک عاطفیاش نیست.
-
پذیرش نقصها: زنان در سنین بالا، مردی را که با چین و چروکها و تغییرات بدنش کنار آمده، بسیار جذابتر از مردی میدانند که با تزریق و جراحی سعی در تقلیدِ ۲۰ سالگی دارد.
تاثیرات فرهنگی و رسانهای
نمیتوان منکر شد که رسانهها نیز در تغییر این سلیقهها نقش دارند. در دهه اخیر، مفهوم “Dad Bod” (اندام معمولی پدرانه) در شبکههای اجتماعی محبوب شده است. بسیاری از زنان اعلام کردهاند که مردانی با اندام طبیعی (نه لزوماً سیکسپک) حس امنیت و صمیمیت بیشتری به آنها میدهند؛ چرا که فشارِ «کامل بودن» را از روی دوش زن نیز برمیدارند.
نتیجهگیری: نسخه واحدی وجود ندارد
اگرچه علم الگوهای کلی را نشان میدهد، اما جذابیت در نهایت یک پدیده چندوجهی است. مردان باید بدانند که:
-
در جوانی، روی سلامت فیزیکی تمرکز کنند.
-
در میانسالی، روی شخصیت، جایگاه اجتماعی و استایل (مانند ریش مرتب) سرمایهگذاری کنند.
زنان با افزایش سن، از «ظاهر» عبور کرده و به دنبال «معنا» در چهره مردان میگردند. ریش بلند یا اندام لاغرتر در سنین بالا، داستانی از سفری طولانی و پیروزمندانه را روایت میکند که برای یک زن باتجربه، از هر عضلهای فریبندهتر است.