پاکسازی ناگهانی فرماندهان ارشد ارتش چین نشانه تشدید جدال قدرت بر سر جایگاه شی جینپینگ
تحلیلگران بر این نگرش تاکید دارند که تحولات ارتش چین نشانه تشدید جدال قدرت بر سر جایگاه شی جینپینگ است
پاکسازی ناگهانی فرماندهان ارشد نگرانی تحلیلگران را در رابطه با مناقشات جناحی و تضعیف اقتدار فرماندهی شی در ارتش برانگیخته است.
سقوط ناگهانی ژانگ یوشیا، معاون کمیسیون مرکزی نظامی، باعث شد که تحلیلگران درباره بالاگرفتن جدال قدرت در قلب رژیم کمونیستی چین گمانهزنی کنند.
در روز ۲۴ ژانویه بهطور رسمی اعلام شد که ژانگ و لیو ژنلی، دیگر عضو کمیسیون مرکزی نظامی، تحت بازجویی قرار گرفتهاند؛ اقدامی که با توجه به جایگاه ژانگ بهعنوان یکی از مقامات عالیرتبه ارتش آزادیبخش خلق کمسابقه بوده است.
روزنامه رسمی ارتش آزادیبخش خلق چند ساعت پس از اعلام این خبر در روز ۲۴ ژانویه در سرمقالهای شدیداللحن ژانگ و لیو را به بیتوجهی به وظایف رئیس کمیسیون مرکزی نظامی و تضعیف کنترل حزب بر ارتش متهم کرد؛ موضعی که از بیوفایی سیاسی این افراد حکایت داشت و نشان داد که مسئله فراتر از فساد اداری است.
مسئله جرم سیاسی است، نه پرونده فساد
تحلیلگران میگویند لحن این سرمقاله در رابطه با ژانگ بهمراتب تندتر از لحنی بود که پیشتر در مقالات مربوط به فرماندهان برکنارشده نزدیک به شی جینپینگ به کار رفته بود.
جیانگ فنگ، تحلیلگر امور چین، در پادکست چینیزبان خود به مقایسه اتهامات ژانگ با اتهامات سال گذشته هه ویدونگ، متحد شناختهشده شی، پرداخت. هه به «تضعیف» سازوکار رهبری ارتش و ژانگ به «لگدمالکردن» آن متهم شده بود. جیانگ گفت این واژگان در گفتمان سیاسی حزب کمونیست بهمنزله شورش است و ارتباطی با فساد و ارتشا ندارد.
او گفت: «این پرونده ارتباطی با فساد ندارد، بلکه بهمنزله شورش است که یعنی ژانگ یوشیا پایهواساس حاکمیت شی جینپینگ را به خطر انداخته است.»
دو ون، مشاور حقوقی پیشین دولت مغولستان داخلی، که از چین خارج شده و اکنون در بلژیک سکونت دارد، در پادکست چینیزبان خود گفت که ژانگ و لیو به دنبال کودتا علیه شی بودند تا به «نجات حزب» کمک کنند. او مدعی شد که خبرچینهای داخلی به جناح شی اطلاع دادند و طرح کودتا ناکام ماند.
نبرد بر سر کنترل ارتش
به گفته تحلیلگران، سقوط ژانگ به سالها سوءظن متقابل و نظارت داخلی درون ارتش آزادیبخش خلق بازمیگردد.
کای شنکون، تحلیلگر سیاسی کهنهکار مقیم آمریکا، در پادکست چینیزبان خود گفت که پاکسازی ارتش توسط شی و بهویژه برکناری لی شانگفو، وزیر دفاع پیشین، و فرماندهان ارشد نیروی موشکی شامل حال افرادی شده که به دستور ژانگ ترفیع گرفته بودند.
به گفته کای، شی در آستانه بیستویکمین کنگره حزب قاطعانه دست به کار شد تا ژانگ را کنار بزند و از نفوذ او در چینش رهبران آینده جلوگیری کند.
چند منبع نزدیک به ارتش آزادیبخش خلق که از ترس تلافیجویی حزب خواستند نامشان فاش نشود، به اپک تایمز گفتند که در پی بازجویی از ژانگ و لیو، شماری از دستورالعملهای کمیسیون مرکزی نظامی در سطوح پایینتر بیسروصدا به حاشیه رانده شدند. براساس گزارشها، دستکم دو دستورالعمل رسمی کمیسیون مرکزی به اجرا درنیامدهاند؛ نشانهای مبنی بر وجود اختلال در نظامی که برپایه تبعیت سختگیرانه بنا شده است.
فروپاشی راهبرد «مقابله با شی، حمایت از حزب»
برخی از تحلیلگران میگویند خطای مهلک ژانگ در مخالفت با شی درحالی رخ داد که او همچنان از «حمایت از حزب» سخن میگفت. وانگ هه، تحلیلگر ارشد امور چین در اپک تایمز و استاد پیشین دانشگاه، میگوید: «ژانگ و متحدان او هرگز به حزب کمونیست چین پشت نکردند. آنها گمان میکردند که میتوانند حزب را از درون اصلاح کنند.»
او افزود: «این راهبرد کاملاً شکست خورده است. خود شی جینپینگ تجسمِ مفهوم حفاظت از حزب است. هرکسی بخواهد از حزب محافظت کند، بهدست حزب نابود خواهد شد.»
وانگ تیانچنگ، رئیس مؤسسه گذار دموکراتیک چین در نیوجرسی، به اپک تایمز گفت که درگیری نخبگان حزب ارتباط چندانی با ایدئولوژی ندارد و بیشتر از غریزه بقا نشأت میگیرد.
او گفت: «آنها نه از حزب، بلکه از قدرت و منافع خود محافظت میکنند. حزب برای آنها صرفاً حکم یک وسیله را دارد.»
تشابهات تاریخی و آینده پرخطر
تیانچنگ گفت که پاکسازیهای بیوقفه شی فروپاشی رهبری نظامی اتحاد جماهیر شوروی بهدست ژوزف استالین پیش از جنگ جهانی دوم را به ذهن متبادر میکند؛ اقدامی که با تهاجم آلمان نازی، ارتش سرخ را بهطرز خطرناکی تضعیف کرد.
وانگ گفت: «شی به هیچکس اعتماد ندارد. او با پاکسازی بیوقفه فرماندهان ارشد، ناامنی گستردهای در ارتش ایجاد کرده است. اگر یک بحران سیاسی یا اجتماعی رخ دهد، هیچ تضمینی در رابطه با وفاداری ارتش وجود نخواهد داشت.»
مرکز غیرانتفاعی خدمات جهانی برای خروج از حزب کمونیست چین، که در نیویورک فعالیت دارد و به خروج افراد از حزب کمک میکند و آمار خروجیها را به ثبت میرساند، در تفسیری که در روز ۲۶ ژانویه در نسخه چینیزبان اپک تایمز انتشار یافت، هشدار داد که پکن وارد مرحلهای شده که «دوره پایانی حزب کمونیست چین» نام دارد؛ دورهای که با فروپاشی ساختاری، وحشت نخبگان و تشدید سرکوب همراه خواهد بود.
اینکه پاکسازیهای اخیر در ارتش به تثبیت جایگاه شی میانجامند یا به تشدید بیثباتی نهادی دامن میزنند، بیپاسخ مانده است.منبع:اپک تایمز
