ببینید| قصر قباد دژ تاریخی تسخیرناپذیر ایرانیان ساسانی در استان فارس

به گزارش اول فارس ، قلعه قلات یا قصر قباد اثری تاریخی در شهرستان کوار استان فارس است که بین روستاهای بورکی و اربابی علیا واقع شده و در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۳۲۸۶ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است. یادمان تاریخی – فرهنگی قلعۀ قلات که بیشتر به قَصرِ قُباد نیز نامدار است یکی از دژهای مهم و راهبردی (اِستراتژیک) دوران باستان بوده است. در این یادمان تاریخی – فرهنگی بر پایۀ سفال های موجود می توان سه دورۀ تاریخی از روزگار هخامنشیان تا ساسانی و دورۀ اسلامی را دید که همین موضوع ارزش و اهمیت قصرِ قُباد را در دوره های گوناگون تاریخی بازگو و بازنمایی کرده و نشان می دهد. اما با این همه، قصرِ قُباد روزگار سخت و دشواری را پشت سر می گذارد. بیشتر سازه های روی دژ که در پیوند با دورۀ اسلامی است به اَنگیزۀ رسیدگی نکردن و مرمت و بِهسازی در حال ریزش و نابودی است. این اثر تاریخی در کیلومتر ۴۰ جاده شیراز به جهرم و نرسیده به اکبرآباد و در بالای کوهی بلند قرار دارد. در بالای این کوه و پس از عبور از تونل‌های ایجاد شده در صخره آخر و بالا رفتن از حفره عمودی می‌توان به سطح بالای کوه رسید که بقایای چند انبار و آب انبار را می‌توان دید. مساحت دشت بالای کوه حدود ۱۰ هکتار است که از هر طرف به پرتگاه عمیقی ختم می‌شود و در روی آن قلعه و چند آب انبار به‌صورت مخروبه وجود دارد. گمان می‌رود این قلعهٔ ساسانی یادگار حاکمی محلی به نام قباد، در روزگار فرمانروایی ساسانیان بوده و در اعصار پس از اسلام نیز از آن به عنوان جایگاه دیدبانی دشت و مسیر عبوری بهره برده شده‌است. گفته می‌شود در زمان سلجوقیان از آن به عنوان قلعه ای برای استحکام و تقویت فرقه اسماعیلیه به رهبری حسن صباح و یارانش استفاده می‌شده‌است.