گروهی از پژوهشگران هنگام پیمایش در مرودشت موفق به کشف یکی از بزرگترین کتیبههای سنگگورهای ساسانی مربوط به یکی از بهدینان زرتشتی شدند.
اتابکی یادآور شد: رسم دیگر این بود که نانهای خشک و نازک (نان محلی) که همان روز علفه میپختند را بیرون از خانه و در کوچه جدا جدا میگذاشتند و این برای روان درگذشتگانی بود که به تازگی دار فانی را وداع گفته بودند. تصویر روشنی که من در کودکی به یادم دارم این بود که «سگها» این نانها را میخوردند و اهالی روستا بر این باور بودند، که ثواب بسیار شامل حال فرد درگذشته میشود و در آخر اینکه در واپسین نیمههای شب سیزده بدر، «سه سنگ» را بروی هم میچیدند و در بیرون از حیاطها و دروازه روستا میگذاشتند و باور داشتند که روان درگذشتگان را بدین روش همچنان نگه میدارند و مانع از رفتن آنها میشوند.
وی گفت: این مراسم نشان میدهد که پیروان دین بهی تاچه اندازه در این دنیا و دنیای پس از مرگ برای «روان درگذشتگان» اهمیت قایل بودهاند و امروز هم پس از گذشت ۲۲۰۰ سال (همزمان با دوره اول شاهان فرته دار فارس) هنوز این آیین به رواج خود ادامه میدهد و شاید به خاطر همین احترام به «روان درگذشتگان» بوده که بازماندگان دین بهی در دشت مرودشت کوشش وافر داشتند تا خانه ابدی و ماندگاری برای افراد درگذشته فراهم نمایند.
وی تصریح کرد: دیانت زرتشتی بسیار وامدار همین شاهان محلی فارس (فرته داران) است زیر ایشان بودند که پس از تازش اسکندر مقدونی؛ بارقههای دین زرتشتی را پایهگذاری کردند و چنانچه از سکهها و آثار دیگر ایشان باقی مانده، این «شاهان فراتهدار فارس» بودند که به دیانت زرتشتی رنگ و بوی رسمیت بخشیدند و بعدها ساسانیان آن را احیا نمودند.
نجمه ابراهیمی (کارشناس ارشد تاریخ) هم در همین زمینه گفت: این کتیبه نخستین بار به هنگام پیمایش کوهستانی بوسیله اتابکی کشف و بررسی شد و مربوط به استودانی از اواخر دوره ساسانی ست. در بخش قاعده استودان یک شیار کوچک به «شکل هفتی» حجاری شده که جایی برای خروج آب باران از استودان بوده و دلیل این شیار، شاید به خاطر آن بوده که در «وندیداد» تاکید شده که نباید آب باران به درون دخمه نفوذ داشته باشد.
ابراهیمی گفت: در بخش پایین این استودان سنگ نوشتهای با ابعاد بزرگ به خط پهلوی کتابی در چهار سطر و به شکل خوابیده نگاشته شده که در ارتباط با این استودان و شخص در گذشته است.
وی ادامه داد: ترجمهای که ما برای نخستین بار از آن ارائه دادیم نشان میدهد که «این دخمک» (استودان) را شخصی به نام «خرداد گشنسب» Hōrdād-gōšnasp برای «خویش ساخته» و در دو سطر آخر سنگ نوشته میخواهد «بهشت جاودان بهرش باد» (باشد). افزون بر این کتیبه؛ کتیبهی ناتمام و قدیمتری دیگری با عبارت ZNH dhmhk hy در بخش فوقانی کتیبه مذکور به شکل عمودی نگاشته شده که به گمان وابسته به همین استودان است. اما از آنجا که دیواره صخره از فرسایش و ناهمواری بسیاری برخوردار بوده از ادامه نگارش این کتیبه منصرف گردیدهاند و آنرا در همان زمان به عمد تا حدودی مخدوش نموده و کتیبه تازهتر و آشکارتری را به جای آن به نگارش درآوردهاند که در واقع همین کتیبه مذکور است.
💬 دیدگاهها (0)
نظر خود را بنویسید