یكسال پس از انتشار گزارش صدای میراث از غارت محوطه های باستانی شهر بیضا در استان فارس، حالا بخشی از آثار غارت شده، سر از حراجی نیویورك درآورده و حراجی خصوصی سكه های باستانی در آمریكا (CNG) اقدام به برگزاری حراج آن ها كرده است.
حراجی خصوصی سكه های باستانی در آمریكا اعلام كرده است كه ساعت 9 صبح 14 ژانویه سال 2025 حراج آنلاین سكه های ساسانی متعلق به محوطه باستانی شهر بیضا در استان فارس را برگزار می كند.
تصاویر منتشر شده بر سایت این حراجی كاملا با تصویر یكی از سكه هایی كه یكسال قبل صدای میراث در گزارش غارت محوطه باستانی بیضا منتشر كرده بود همخوان هستند.
یک سال پیش، یکی از رسانههای فعال در حوزه میراث فرهنگی گزارشی منتشر کرد و خبر داد که دو پسر 17 ساله در یکی از مناطق استان فارس، 600 سکه تاریخی از خاک بیرون کشیدهاند.
حالا مشخص شده تعدادی از این سکهها سر از یک حراجی در نیویورک درآورده و سه مورد از آنها با قیمتهای نجومی به فروش رفتهاند.
مثلا یک سکه طلای مربوط به دوره هخامنشی نزدیک به 9 میلیارد تومان به فروش رفته و یک سکه دیگر هم بیش از 6 میلیارد تومان چکش خورده است. اما چگونه دو پسر نوجوان توانستند این سکهها را به یک حراجی معتبر در نیویورک برسانند؟ مشتریهای این دو نوجوان چه کسانی بودند و روی هم رفته چقدر پول از قاچاق میراث فرهنگی کشور به جیب زدهاند؟
آبانماه سال گذشته رسانه صدای میراث خبر داد حفاران غیرمجاز از محوطه باستانی در بیضا شیراز، حوالی شهرستان سپیدان، 600 سکه تاریخی بیرون کشیدهاند و در تلاش هستند آنها را به قاچاقچیان اشیای تاریخی بفروشند. منابع محلی این منطقه میگفتند حفاران این سکهها، دو پسر نوجوان 17 ساله هستند و سکههایی که پیدا کردهاند متعلق به دورههای مختلف تاریخی است.
به طور دقیقتر، آنها 380 سکه سلوکی، 97 سکه از دوران اسکندر مقدونی، 19 سکه هوورز متعلق به دوره یکی از شاهنشاهان پارسی در شیراز و 1 سکه مازه متعلق به مازایوس، یکی از ساتراپهای هخامنشی و ۲ سکه فنیقی که از سکههای پرطرفدار در اشیای باستانی است، از این محوطه باستانی کشف کردند. با این حال نه تنها دو نوجوان 17 ساله، بلکه هر حفار غیرمجاز دیگری نمیتواند به تنهایی اشیای تاریخی را به یک حراجی بزرگ آنهم در نیویورک بفرستد. اینجاست که خریداران و قاچاقچیان وارد میشوند.
خریداران از دوبی و بحرین به صف شدند
به گفته منابع محلی، پس از کشف بزرگ این دو نوجوان، خریداران آثار باستانی به سراغ آنها در شیراز رفتند و رقمهای متفاوتی برای خرید سکهها پیشنهاد دادند. دلیلش هم این بود که بین این 600 سکه، سکههای کمیاب و پرطرفداری پیدا میشد که در سایت حراجی سیانجی نیویورک هم به آن اشاره شده است.
یک خریدار از تهران، دو خریدار از شیراز و دو خریدار از کرمانشاه به آنها مراجعه کردند. یک قاچاقچی اشیای تاریخی معروف هم که با اسم مستعار ساسان در شیراز فعالیت دارد، برای بازدید این محموله رفت. یکی دیگر از خریداران، پسر یکی از فعالان مشهور بازار غیرمجاز اشیای تاریخی بود که برای دیدن و خریدن این سکهها از دوبی به ایران آمد. همچنین گفته شد خریداران دیگری هم از دوبی و بحرین برای خرید این محموله درخواست داده بودند. با این حال هرگز مشخص نشد که در آخر کدام یکی از آنها این 600 سکه را خریدند و آنها را به نیویورک رساندند.
3 سکه، ناقابل 17 میلیارد تومان
بعد از رسانهای شدن این ماجرا، تا یک سال بعد خبری از سرنوشت این سکهها منتشر نشد تا اینکه حدود یک ماه پیش، مشخص شد سه مورد از این سکهها قرار است در حراجی تخصصی سکه سیانجی در نیویورک به مزایده گذاشته شوند. بالاخره در روز چهارشنبه این سه سکه با قیمتهای گزاف فروخته شدند. سکه اول، یک سکه چهاردرهمی کمیاب «شاه پارسه» متعلق به ضرابخانه تخت جمشید و دوره فراهخامنشی بود که قیمت پایه آن 45 هزار دلار درنظر گرفته شد. با این حال در آخر با نرخ نهایی 110 هزار دلار به فروش رفت. به عبارتی کمی بیشتر از 8میلیارد و 900 میلیون تومان!
سکه بعدی، سکه یک درهمی فراهخامنش «وهبرز» است که با قیمت پایه 12هزار دلار عرضه و به قیمت 22هزار و 500 دلار به فروش رفته است. یعنی خریدار این سکه یکمیلیارد و 822 میلیون تومان برای داشتن آن هزینه کرده است. سکه آخر هم، سکه زرین هرمز اول، پادشاه ساسانی است که حراج آن با قیمت پایه 65هزار دلار شروع شده و در نهایت 80هزار دلار یعنی 6میلیارد و 480 میلیون تومان فروخته شده است. به عبارتی این سه سکه روی هم رفته بیش از 17 میلیارد و 200 میلیون تومان به فروش رفتهاند.
طبق قوانین این حراجی 20 درصد از فروش آن به حراجگذار رسیده و باقی آن یعنی 13 میلیارد و 762 میلیون تومان، در جیب قاچاقچیان رفته است.
770 میلیون تومان برای یک سکه نقره
با این حال این سه سکه، تنها سکههایی نیستند که از شیراز به نیویورک رسیدهاند و حراجی سیانجی اعلام کرده تا 18 روز آینده قصد دارد 15 سکه دیگر هم از دورههای هخامنشی و ساسانی به حراج بگذارد که احتمال میرود مربوط به همان محموله دو پسر 17 ساله شیرازی باشد. همچنین در روزهای اخیر، این حراجی از بیش از ۱۰ سکه ساسانی از جنس نقره را هم رونمایی کرده که بیشتر آنها دارای نقش شاهان ساسانی و آتشکده و آتشدان در پشت و روی سکه هستند و قیمتهای گزافی برای فروش آنها در نظر گرفته شده است.
مثلا یکی از آنها سکه «آذر میدخت» دختر خسرو پرویز است که 3/75گرم وزن دارد و روی آن تصویر نیمتنه خسروپرویز با نوشته نام آذرمیدخت به خط پهلوی در اطراف نیمتنه پادشاه ساسانی حک شده است. قیمت پایه این سکه 6هزار دلار در نظر گرفته شده اما برآورد میشود که به قیمت 10هزار دلار، برابر با 770 میلیون تومان به فروش برسد.
وبسایت حراجی سیانجی هیچ اشارهای به منشا این سکهها نکرده و فقط در توضیح آنها نوشته که مربوط به آسیای میانه هستند. با این حال تصاویر منتشر شده روی این سایت، با تصاویر برخی از سکههایی که سال گذشته از بیضا شیراز بیرون کشیده شده بودند، تطابق دارد. حتی این حراجی برای فرار از برخوردهای قانونی یکی از سکهها را به عنوان یک سکه یونانی_شرقی معرفی کرده است در صورتی که با تصویر یکی از سکههای قاچاق شده از شیراز تطابق دارد.
سكه حراج شده مشهور به سكه «آذر میدخت» دختر خسرو پرویز، 3.75 گرم وزن دارد كه روی آن تصویر نیم تنه خسروپرویز پدر آذرمیدخت با نوشته نام آذرمیدخت به خط پهلوی در اطراف نیم تنه پادشاه ساسانی حك شده است. بر سر خسرو نیز تاج كیانی مزین به دو بال كه در مركزیت آن ماه و ستاره نقش شده، حكاكی شده است. پشت سكه نیز یك آتشدان ساسانی با دو نگهبان آتش با امضای ضرابخانه شاهی شیراز كه سكه را در دوره ساسانی ضرب كرد حكاكی شده است. سكه آذرمیدخت به اعلام حراجی سی. ان. جی از سكه های بسیار كمیاب است.
آذرمیدخت دختر خسروپرویز و خواهر پوراندخت (ملکه ایران) بود که پس از مرگ پوراندخت در سال ۶۳۱ میلادی حکومت را به دست گرفت و حکومت تنها شش ماه دوام آورد. آذرمیدخت، «هرمز» حاکم خراسان را به این دلیل كه از وی خواستگاری کرده بود، فراخواند و دستور قتل او را صادر کرد. وقتی رستم پسر هرمز از جریان آگاه شد، همراه سپاهی به مدائن آمد و آذرمیدخت را دستگیر و چشمانش را میل کشید و سپس به انتقام خون پدر دختر خسروپرویز را کشت.
ایران پس از او برای پادشاهی دچار تفرقه و حکومت دستخوش هرج و مرج شد. در کوتاه مدت پادشاهی به دیگری منتقل میشد و پادشاه جدید به قتل می رسید. این روند تا زمانی که یزدگرد، نوه خسروپرویز به پادشاهی رسید ادامه داشت تا آن كه ثبات نسبی حكومت ساسانی برقرار شد. با این حال زنان در دوره ساسانی به بالاترین مقام های مذهبی، سیاسی و حتی تاج كیانی می رسیدند.
سكه پادشاهان پارس اما در حراجی سی.ان.جی برای فرار از برخوردهای قانونی یك سكه یونانی – شرقی نام برده شده است. این سكه نیز از همان مجموعه غارت شده بیضا كه یكسال قبل صدای میراث در گزارشی تصویر آنرا منتشر كرد حاصل حفاری غیرمجاز دو نوجوان 17 ساله است كه به صورت قاچاق به آمریكا رسیده و حالا حراج شده است.
تاریخگذاری این سكه به 300 قبل از میلاد یعنی بیش از 2300 سال قبل می رسد و از جنس نقره به وزن 17.07 گرم است. حراجی سكه های باستانی در نیویورك البته اعلام كرده است كه این سكه اواخر دهه 1980 از دکتر «ع. شمس آرام» که آن زمان در فرانکفورت آلمان زندگی می کرد، خریداری شده است. در حالی كه صدای میراث یكسال قبل تصویر همین سكه را كه از محوطه غارت شده بیضا در استان فارس به دست قاچاقچیان رسیده است منتشر كرد.
سكه پادشاهان پارس به نظر می رسد یك حكمران هخامنشی را به تصویر كشیده و بر پشت آن نیز یك جنگجوی هخامنشی حكاكی شده كه در دست چپ خود موهای یک سرباز یونانی را گرفته و او را به زانو درآورده و در حال آماده شدن برای كشتن او با خنجری است كه در دست دارد. این یسكه به اعلام حراجی سكه های باستانی نیویورك بسیار كمیاب است.
سکههای «مازه» به دست آمده در این حفاری غیرمجاز هم متعلق به «مازایوس» از ساتراپهای هخامنشی است که فرمانروای آن به هخامنشیان خیانت کرد و در شکست آنها با اسکندر مقدونی همراه شد.
تنها سکه فنیقی موجود در اشیای تاریخی به دست آمده از محوطه تاریخی بیضا در استان فارس نیز که با عنوان «آتنا جغدی» شهرت دارد یکی از معروفترین سکههای پر طرفدار در بازار زیرزمینی اشیای تاریخی است.
سال گذشته منابع محلی خبر دادند که دو نوجوان ۱۷ ساله با انجام کاوش غیرمجاز تعداد ۳۸۰ سکه سلوکی، ۹۷ سکه از دوران اسکندر مقدونی، ۱۹ سکه هوورز متعلق به دوره یکی از شاهنشاهان پارسی در شیراز و ۱ سکه مازه متعلق به مازایوس، یکی از ساتراپهای هخامنشی و ۲ سکه فنیقی که از معروفترین سکههای پر طرفدار در اشیای باستانی است را از یکی از محوطههای باستانی بیضا بیرون کشیدهاند و تا امروز ۶ خریدار آثار باستانی در شیراز به آن ها مراجعه کردهاند تا این محموله غیرمجاز فرهنگی را با ارقام متفاوت خریداری کنند. منبع:صدای میراث
💬 دیدگاهها (0)
نظر خود را بنویسید