به گزارش اول فارس از شیراز ، حجتالاسلام ابراهیم کلانتری تولیت آستان مقدس حضرت شاهچراغ (ع) در دیدار با مدیرکل و مسئولان میراثفرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان فارس با هدف تقویت همکاریهای دوجانبه، ضمن تأکید بر ضرورت ارتباط مستمر و جدی میان این آستان و ادارهکل میراثفرهنگی، از همافزایی برای صیانت از بافت تاریخی و مذهبی پیرامون حرم استقبال کرد.
او با تشریح جزئیات پروژههای در دست اجرا در ضلع شرقی آستان، از آغاز عملیات گسترده برای نجاتبخشی بناهای واجد ارزش خبر داد.
کلانتری با اشاره به وضعیت نامناسب گذشته در پیرامون حرم مطهر حضرت سید میرمحمد (ع)، اعلام کرد: با اجرای این پروژهها، نه تنها این حرم مطهر به شکلی شایسته بازسازی میشود، بلکه «چهارسوی بازار حاجی» نیز از وضعیت مخروبه فعلی نجات یافته و ساماندهی میشود.
او گفت: همچنین ورودی «مسجد جامع عتیق» به عنوان یکی از کهنترین مساجد جهان اسلام و ورودی «مدرسه حکیم» که از اهمیت تاریخی بالایی برخوردار است، در قالب این طرح به کلی ساماندهی و احیا خواهند شد.
در بخش دیگری از این نشست، به موضوع احیای خانههای تاریخی بافت پیرامونی پرداخته شد. علاوه بر «خانه حسنی» که توسط آستان بازسازی گردیده، دو خانه تاریخی دیگر نیز در مسیر احیا قرار دارند.
تولیت آستان مقدس خاطرنشان کرد: در این منطقه، مسجد «طبالیون» و فضاهای پیرامونی آن نیز بهسازی میشود تا مجموعهای از دستکم ۱۰ پروژه عمرانی و مرمتی به صورت همزمان و بدون وقفه پیش برود.
او پیشبینی کرد: با پیگیریهای انجام شده، بخش اصلی این پروژهها از سمت چهارسوی بازار به سمت شرق، تا پایان سال ۱۴۰۵ به بهرهبرداری کامل برسد.
کلانتری با تجلیل از نگاه ویژه شهید آیتالله رئیسی به سومین حرم اهلبیت (ع)، یادآور شد که مبلغ اولیه این پروژهها از محل اعتبارات شرکت نفت تأمین شده است.
او افزود: در حال حاضر ۲۰ درصد هزینهها از طریق کمکهای مردمی و خیرین تأمین میشود و پیگیریهای لازم برای اختصاص ۸۰ درصد باقیمانده از طریق صندوق حمایت اجتماعی و نهاد ریاستجمهوری در جریان است تا فازهای دوم و سوم این طرحها تا «کوچه اسکندری» بدون وقفه عملیاتی شود.
در این دیدار همچنین به پروژههای ضلع شمالی حرم، از جمله ساخت «دارالشفای جدید آستان» اشاره شد که با هدف حذف نقاط مخروبه و تجمع ناهنجاریهای اجتماعی در حال اجراست.
این پروژه تا بدنه خیابان احمدی امتداد یافته و با الحاق بیمارستان «نجابت» و تملک املاک مجاور، چهره این منطقه را دگرگون خواهد کرد.
همچنین طرح «هشتبهشت» برای پیوند میان حرم و بافت تاریخی توسط مشاوران زبده طراحی و اجرا میشود.
تولیت آستان مقدس شاهچراغ (ع) با یادآوری اعتقاد عمیق مردم فارس و استانهای همجوار به این بارگاه نورانی، بر ضرورت ارتقای خدمات در تراز «سومین حرم اهلبیت» تاکید کرد.
او با اشاره به آمار شمارشگرهای آستان که نشاندهندهی حضور بیش از یک میلیون زائر در بازه بیست روزه نوروز است، تأکید کرد: رونق حرم، مستقیماً بر اقتصاد بازار و کسبوکارهای شیراز تأثیرگذار است.
کلانتری در پایان با ابراز نگرانی از چالشهای بودجهای سالهای گذشته و بازگشت برخی اعتبارات مرمتی، خواستار دغدغهمندی بیشتر مسئولان برای جذب کامل بودجههای صیانت از میراث ماندگار این مرز و بوم شد.
بهزاد مریدی مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان فارس نیز در این دیدار، ضمن ابراز ارادت به ساحت مقدس احمدی و محمدی، راهبردهای جدید این ادارهکل را در راستای صیانت از بافت تاریخی پیرامون حرم و ارتقای جایگاه گردشگری مذهبی تشریح کرد.
او با درخواستی معنوی از تولیت آستان، خواستار پذیرش تمام اعضای شورای معاونین و مشاورین این ادارهکل به عنوان «خادمان حرم» شد تا از این پس، وظایف سازمانی در قبال بافت تاریخی و حرم مطهر، با جدیت، عشق و شایستگی بیشتری در جامه خادمی انجام پذیرد.
مریدی تاکید کرد: این نگاه خادممحور، زیربنای تمامی فعالیتهای اجرایی در محدوده سومین حرم اهلبیت (ع) خواهد بود.
او با نگاهی راهبردی به حوزه گردشگری، پیشنهاد پیوند میان دهه کرامت و دهه امامت را مطرح کرد تا این دو بازه زمانی در کنار هم، به یک رویداد بزرگ گردشگری مذهبی با محوریت حضرت شاهچراغ (ع) تبدیل شود.
مدیرکل میراث فارس همچنین از طرح پیشنهادی راهاندازی «قطار گردشگری» خبر داد که میتواند با محوریت اتصال به کانونهای مذهبی، تحولی در جذب زائر ایجاد کند.
در همین راستا، انعقاد تفاهمنامه با آستان مقدس حضرت ثامنالحجج (ع) و حضور خادمان مشهد مقدس در شیراز، به عنوان راهکاری برای همافزایی و ساماندهی هرچه بهتر رویدادهای مذهبی در تراز ملی ارزیابی شد.
او با اشاره به چالشهای بودجهای ماههای اخیر، از بازگشت مجدد اعتباراتی خبر داد که به دلیل برخی فرآیندهای اداری موقتاً از دسترس خارج شده بود.
مریدی تأکید کرد: با پیگیریهای صورت گرفته و با دعای خادمان اهلبیت، این مبالغ هماکنون در اختیار مجموعه قرار گرفته است. بر همین اساس، اعلام شد که ادارهکل میراثفرهنگی برای آغاز عملیات در هفته پیشرو آمادگی کامل دارد و بلافاصله فرآیند مناقصات یا در صورت امکان «ترک تشریفات» برای تسریع در کار انجام خواهد شد تا زمان از دست رفته جبران گردد.
یکی از نکات محوری این گفتوگو، وضعیت بحرانی «مدرسه حکیم» بود.
مدیرکل میراثفرهنگی فارس با ابراز تأسف از وضعیت فعلی این بنای تاریخی که پس از برداشتن سقف، به حال خود رها شده و در معرض تخریب بیشتر قرار گرفته است، تأکید کرد: مرمت این مدرسه تاریخی در اولویت نخست قرار دارد.
او، متعهد شد که عملیات بازسازی و صیانت از این بنای ارزشمند بدون فوت وقت و در همین هفته آغاز شود تا از نابودی بیشتر میراث علمی و معماری شیراز جلوگیری شود.
حمایت از طرحهای توسعهای و تصویب پایگاه بافت تاریخی
در ادامه، ضمن ابراز خرسندی از تصویب طرحهای جدید از جمله احداث «دارالشفای جدید آستان» در شورای عالی، بر نقش کلیدی پایگاه بافت تاریخی و ادارهکل میراثفرهنگی در نظارت و پیشبرد این اهداف تأکید شد.
مدیرکل میراثفرهنگی خاطرنشان کرد: این پیگیریها همسو با جایگاه رفیع شیراز به عنوان سومین حرم اهلبیت (ع) است و این مجموعه تمام توان کارشناسی خود را برای تسهیل در اجرای طرحهای بازآفرینی بافت پیرامونی حرم به کار خواهد بست.
مدیرکل میراثفرهنگی فارس با اشاره به تجربهی سال گذشته در توزیع اعتبارات از طریق بنیاد علوی و بنیاد برکت تحت عنوان تبصره ۱۸، خبر داد که خوشبختانه امسال عدد بسیار قابلتوجهی مستقیماً به خود ادارهکل میراثفرهنگی تخصیص یافته است.
او اعلام آمادگی کرد: علاوه بر ظرفیتهای دو بنیاد مذکور، این ادارهکل آمادگی دارد تا افراد و پروژههای معرفی شده از سوی آستان مقدس را برای دریافت این تسهیلات بانکی در اولویت قرار دهد تا روند احیا و رونق اقتصادی بافت تاریخی شتاب بیشتری بگیرد.
مریدی با معرفی مدیران جدید این حوزه، از انتصاب پیام غرابی به عنوان مدیر پایگاه بافت تاریخی شیراز و انتصاب هاجر عسکری مدیر جدید اداره میراثفرهنگی شهرستان شیراز خبر داد تا با تیمی تازه نفس و متین، خدماترسانی در بافت تاریخی تقویت شود.
مدیر کل میراث فارس با کالبدشکافی چالشهای بودجهای اخیر، به موضوع «تجمیع پروژهها» در شورای برنامهریزی استان اشاره کرد که مورد موافقت آستان نبود و باعث از دست رفتن ۴ تا ۵ ماه زمان طلایی شد.
مریدی تصریح کرد: خوشبختانه با پیگیریهای صورت گرفته، آن مبالغ مجدداً احیا شده و ادارهکل میراث و آستان آمادگی دارند در هفته پیشرو یا از طریق مناقصه و یا با استفاده از ظرفیت «ترک تشریفات» (در صورت عدم مانع قانونی)، عملیات اجرایی را کلید بزنند.
او همچنین بر لزوم مرمت فوری «مدرسه حکیم» که به دلیل برداشتن سقف در وضعیت نامناسبی قرار دارد، تأکید کرد.
در این جلسه همچنین اعلام شد که طرح احداث «دارالشفای جدید حرم» در ضلع شمالی به تصویب شورای ادارهکل و پایگاه بافت تاریخی رسیده است.
مدیرکل میراثفرهنگی فارس از تخصیص اعتبار قابل توجهی در قالب تسهیلات (جایگزین تبصره ۱۸ دولت) خبر داد که علاوه بر سهم بنیادهای علوی و برکت، مستقیماً از طریق ادارهکل برای حمایت از پروژههای معرفی شده توسط آستان مقدس و فعالان بافت تاریخی در نظر گرفته شده است.
تبلور نگاه فرهنگی در مدیریت میراث و گردشگری
معاون امور عمرانی آستان مقدس حضرت شاهچراغ (ع) نیز در این نشست با ابراز خرسندی از حضور دکتر مریدی در رأس ادارهکل میراثفرهنگی فارس، سوابق وی در اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان و شورای فرهنگ عمومی را فرصتی مغتنم برای استان دانست.
علیرضا صحرائیان تأکید کرد: تلفیق نگاههای فرهنگی و مذهبی با حوزه میراث و گردشگری، میتواند حول محور سومین حرم اهلبیت (ع)، ظرفیتهای بینظیری را فعال کند.
او با استناد به بیانات رهبر شهید عزیزمان که شیراز را شهر «دین، حماسه و هنر» معرفی کردند، خاطرنشان کرد که تمامی پروژههای اجرایی باید در راستای تجلی این سه عنصر در بافت تاریخی شیراز باشد.
معاون عمرانی حرم از آمادگی کامل برای تسریع در روند مناقصات پروژههای مشترک خبر داد و افزود: با همکاری دانشکده معماری دانشگاه شیراز، طرح نوسازی سیستمهای سرمایشی و گرمایشی موزه تدوین شده و به محض نهایی شدن فرآیند اداری، عملیاتی خواهد شد. همچنین در خصوص خانههای تاریخی، تأکید گردید که الگوی موفق «خانه حسنی اردکانی» در سایر خانههای واجد ارزش نیز تکرار شود؛ به گونهای که تمامی مراحل بازسازی و مرمت زیر نظر مستقیم کارشناسان میراثفرهنگی انجام گیرد تا اصالت بناها حفظ شود.
در ادامه نشست مشترک مدیرکل میراثفرهنگی فارس با تولیت آستان مقدس، ابعاد بینالمللی گردشگری مذهبی و راهکارهای ارتقای میزبانی از گردشگران غیرایرانی با حضور مدیران تخصصی مورد بحث و تبادل نظر قرار گرفت.
مدیر بینالملل آستان مقدس احمدی و محمدی (ع) در این جلسه با ارائه گزارشی از وضعیت حضور گردشگران خارجی، به تحلیل تأثیر رویدادهای سیاسی و منطقهای بر روند بازدیدها پرداخت.
محسن محبی پور اعلام کرد: در سال ۱۴۰۳، حرم مطهر میزبان بیش از ۱۲ هزار گردشگر خارجی بوده است؛ اما در سال ۱۴۰۴ به دلیل بروز چالشهایی نظیر جنگ ۱۲ روزه در خردادماه، حوادث دیماه و جنگ در ماه مبارک رمضان، این آمار به حدود ۴ هزار نفر از بیش از ۸۰ ملیت جهان تغییر یافت.
محبی تأکید کرد: علیرغم این فراز و نشیبها، آستان مقدس همچنان یکی از مقاصد اصلی و مورد اقبال گردشگران بینالمللی در سفر به ایران است.
او، به تعاملات سازنده آستان با مراکز علمی بینالمللی اشاره کرد و برگزاری همایشهای مشترک با دانشمندان بینالمللی دانشگاههای استان و همکاری با «جامعه المصطفی» در قم و شیراز را از جمله اقداماتی دانست که به تولید آثار ارزشمندی همچون سرودهای مذهبی بینالمللی با رویکرد میراثی و گردشگری منجر شده است.
مدیر بینالملل حرم همچنین بر ضرورت تداوم جلسات تخصصی با راهنمایان گردشگری که در حرم حضور یافتهاند، تأکید کرد و خواستار آن شد که با همکاری مؤسسات گردشگری، حرم مطهر به طور رسمی در بستههای اصلی بازدید گردشگران خارجی گنجانده شود.
یکی از درخواستهای کلیدی آستان مقدس در این دیدار، بهرهگیری از ظرفیت ۸۰ خادم مسلط به زبانهای خارجی بود.
محبی با اشاره به حضور خادمان خانم و آقا که به ۶ زبان زنده دنیا مسلط هستند، اعلام کرد که این افراد بازوی اجرایی حرم در معرفی فرهنگ اصیل اسلامی و ایرانی به گردشگران هستند.
او از مدیرکل میراثفرهنگی فارس درخواست کرد تا سازوکاری ویژه و تسهیلشده برای صدور مجوزهای رسمی یا کارتهای راهنمای گردشگری برای این خادمان دوزبانه پیشبینی شود تا بتوانند با صلاحیت رسمی، تمدن و هویت شیراز و آستان مقدس را به جهانیان معرفی کنند.
آمادگی میراثفرهنگی برای حمایت از دیپلماسی زیارت
در پاسخ به این درخواستها، مسئولان میراثفرهنگی فارس ضمن استقبال از ظرفیت خادمان بینالملل، بر آمادگی این ادارهکل برای برگزاری دورههای آموزشی تخصصی و تسهیل در فرآیندهای قانونی تأکید کردند.
مقرر شد با همکاری مدیریت بافت تاریخی و بخش گردشگری، راهکارهای اجرایی برای حضور پررنگتر حرم مطهر در بازارهای هدف گردشگری بینالمللی تدوین و عملیاتی شود.
منبع: میراث فرهنگی فارس
💬 دیدگاهها (0)
نظر خود را بنویسید