به گزارش اول فارس، در شب‌های گرم تابستان که بی‌خوابی به سراغ بسیاری می‌آید، تصور رایج این است که دوش آب یخ سریع‌ترین راه برای خنک شدن و آماده شدن برای خواب است. اما تحقیقات علمی خلاف این باور را نشان می‌دهد.

دوش آب یخ بدن را در حالت هشدار قرار می‌دهد
مایک تیپتون، استاد فیزیولوژی انسانی و کاربردی در دانشگاه پورتسموث بریتانیا، در گفت‌وگو با روزنامه گاردین توضیح می‌دهد که قرار گرفتن ناگهانی در معرض آب بسیار سرد، بدن را وارد وضعیت هشدار می‌کند. به گفته او، شوک ناشی از آب سرد باعث ترشح هورمون‌های استرس مانند آدرنالین و کورتیزول می‌شود. این هورمون‌ها بدن را هوشیار و آماده واکنش نگه می‌دارند، در حالی که برای فرآیند به خواب رفتن نیاز به آرامش و کاهش سطح هوشیاری داریم.

واکنش معکوس بدن به آب سرد
بدن انسان برای دفع گرما، در شرایط گرم رگ‌های خونی نزدیک پوست را گشاد می‌کند تا خون گرم بیشتری به سطح بدن برسد و گرما به محیط منتقل شود. اما تماس با آب بسیار سرد باعث انقباض این رگ‌ها و کاهش جریان خون به پوست می‌شود. این مکانیسم دفاعی، در واقع گرما را در بخش‌های عمقی بدن به دام می‌اندازد و روند خنک شدن کلی بدن را کند می‌کند. تیپتون تأکید می‌کند اگرچه این گرما در نهایت دفع می‌شود، اما این فرآیند زمان بیشتری می‌برد.

آب یخ برای گرمازدگی شدید، نه برای خواب
کارشناسان یادآور می‌شوند که آب بسیار سرد در موارد پزشکی خاص مانند گرمازدگی شدید که سیستم تنظیم دمای بدن از کار افتاده، یک روش نجات‌بخش و ضروری برای کاهش سریع دمای مرکزی بدن است. اما برای فرد سالمی که فقط به دلیل گرمای یک شب تابستانی در به خواب رفتن مشکل دارد، این روش نه تنها ضروری نیست، بلکه می‌تواند اثر معکوس داشته باشد.

دوش ولرم؛ گزینه ایده‌آل برای خواب راحت
به گفته پروفسور تیپتون، اگر هدف، کاهش تدریجی دمای بدن برای فراهم کردن شرایط خواب باشد، دوش با آب ولرم نتیجه به مراتب بهتری دارد. آب ولرم به رگ‌های خونی سطح پوست اجازه می‌دهد در حالت طبیعی خود باقی بمانند و جریان خون به پوست حفظ شود. در نتیجه، گرمای بدن به‌آرامی و با کارایی بیشتری به محیط منتقل می‌شود، بدون آنکه شوک اولیه و ترشح هورمون‌های استرس ناشی از آب یخ را به همراه داشته باشد.

دمای مناسب آب برای دوش قبل از خواب
تیپتون اشاره می‌کند دمای ایده‌آل آب می‌تواند در افراد مختلف متفاوت باشد، اما به طور معمول در محدوده میانی تا بالای ۲۰ درجه سانتی‌گراد قرار دارد. آبی با دمای کمتر از ۱۰ درجه سانتی‌گراد در دسته آب بسیار سرد یا یخ قرار می‌گیرد و برای هدف خوابیدن مناسب نیست.

نتیجه‌گیری علمی
برخلاف باور عمومی، علم فیزیولوژی نشان می‌دهد برای یک خواب راحت در شب‌های گرم، دوش آب ولرم انتخاب هوشمندانه‌تری نسبت به دوش آب یخ است. این روش هم بدن را به شیوه‌ای طبیعی و بدون استرس خنک می‌کند و هم شرایط فیزیولوژیکی لازم برای ورود به فاز خواب را فراهم می‌آورد.