به گزارش اول فارس، چک الکترونیکی دیگر تنها یک اصطلاح فنی در ادبیات بانکداری دیجیتال نیست؛ بلکه به‌آرامی وارد چرخه معاملات کسب‌وکارها، مستأجران و فعالان اقتصادی شده است. برخلاف تصور عمومی، این ابزار تنها یک «رسید دیجیتال» نیست، بلکه از منظر حقوقی، تمام آثار قانونی چک‌های کاغذی را داراست. با این حال، گذار از چک سنتی به دیجیتال، نیازمند آگاهی‌بخشی است تا ابهامات ذهنی کاربران رفع شود.

اعتبار حقوقی چک‌های دیجیتال
مهم‌ترین پرسش کاربران این است که آیا چک الکترونیکی از نظر قانونی معتبر است؟ پاسخ «مثبت» است. این چک در صورت صدور با امضای الکترونیکی معتبر، تمامی آثار حقوقی چک‌های کاغذی را دارد. اگر طرف مقابل به تعهدات خود عمل نکند، دارنده چک می‌تواند از طریق مراجع قضایی، دقیقاً مشابه چک‌های سنتی، اقدام قانونی انجام دهد.

تفاوت‌های کلیدی چک الکترونیکی و صیادی
بسیاری از مردم «چک الکترونیکی» را با «چک صیادی» اشتباه می‌گیرند. تفاوت اصلی در ماهیت آن‌هاست؛ چک صیادی همچنان ماهیت فیزیکی دارد و برگه آن چاپ می‌شود، اما چک الکترونیکی از ابتدا تا انتها در بستر دیجیتال جریان دارد. در این فرآیند، خبری از حمل برگه، پشت‌نویسی سنتی یا نگرانی بابت مفقودی و خط‌خوردگی نیست و تمامی مراحل در سامانه‌های بانکی ثبت و رهگیری می‌شود.

 پیش‌نیازهای استفاده از چک الکترونیکی
برای بهره‌مندی از این خدمت، داشتن همراه‌بانک کافی نیست. کاربران برای استفاده از چک الکترونیکی باید سه مرحله را طی کنند:
۱. داشتن حساب جاری فعال.
۲. عضویت در خدمات بانکداری غیرحضوری.
۳. دریافت و ثبت امضای الکترونیکی معتبر.
لازم به ذکر است که امضای دیجیتال با «رمز پویا» متفاوت است؛ امضای دیجیتال یک ابزار هویتی مستقل برای رسمیت بخشیدن به اسناد مالی است.

امنیت؛ مزیت رقابتی چک‌های دیجیتال
دغدغه اصلی مردم، امکان جعل یا سرقت چک است. چک الکترونیکی به دلیل ثبت در سامانه‌های متمرکز و رمزگذاری‌شده، ریسک دست‌کاری در متن یا انکار صدور را به حداقل می‌رساند. برخلاف چک‌های کاغذی که همواره در معرض خطرات فیزیکی هستند، در بستر دیجیتال همه چیز قابل ردیابی است.

فرآیند وصول غیرحضوری
یکی از جذاب‌ترین ویژگی‌های چک الکترونیکی، امکان وصول غیرحضوری است. دارنده چک می‌تواند در زمان سررسید، درخواست واریز را از طریق درگاه‌های بانکی ثبت کند. در صورت موجودی کافی، مبلغ بلافاصله به حساب او منتقل می‌شود و در صورت عدم تامین وجه، وضعیت چک در سیستم مشخص شده و مسیر پیگیری قانونی برای دارنده هموار است.

 چشم‌انداز بانکداری دیجیتال در ایران
آنچه از پرسش‌های مردمی برمی‌آید، این است که چک الکترونیکی بیش از آنکه با موانع فنی روبرو باشد، با «مانع ذهنی» مواجه است. با افزایش آگاهی عمومی درباره پیش‌نیازها و مزایای این ابزار، می‌توان انتظار داشت که بخش بزرگی از مشکلات قدیمی مانند جعل، مفقودی و ابهام در نقل‌وانتقال اسناد مالی کاهش یابد. چک الکترونیکی گامی بلند در مسیر هوشمندسازی اقتصاد کشور و تسهیل معاملات رسمی برای عموم شهروندان است.