قلعهٔ اژدهاپیکر یک سازهٔ خشتی متعلق به دورهٔ ساسانی واقع در شهرستان لارستان است. این قلعه که بر روی تپهای در جانب شمالی شهر قدیم لار واقع است، در گذشته با عنوان طلسم کیانی شناخته میشده که گویای استحکام و نفوذناپذیری آن بودهاست.
به گزارش اول فارس ، در منطقه لار استان فارس، نخستین فصل از کاوشهای باستانشناسی و دومین فصل از مطالعات باستانشناسی محوطه «قلعه اژدهاپیکر» با عنوان «خواناسازی قلعه اژدهاپیکر لار» به پایان رسیده است. محوطه قلعه اژدهاپیکر به وسعت ۲۰ هکتار در شمال غربی شهر لار و در محدوده بافت قدیم این شهر، بر بلندای تپهای طبیعی قرار گرفته است.
این محوطه از سه پشته شمالی، میانی و جنوبی تشکیل شده و توسط دیواری دفاعی محصور میشده که در فواصل مشخص برجهای دیدهبانی در آن تعبیه شده بود، که امروزه بقایای آن قابل مشاهده است.
کاوش و مطالعات قلعه اژدهاپیکر، لار، استان فارس
علیرضا ابوالاحرار که سرپرست هیأت باستانشناسی در این منطقه است درباره نتیجه این کاوش و مطالعات گفت: نتایج حاصل از نخستین فصل مطالعات باستانشناسی قلعه اژدهاپیکر، پیشینه استقرار در این محوطه را دوره ساسانی و قرون اولیه اسلامی معرفی میکند که تا اواخر دوره قاجار سکونت در آن ادامه داشته است.
گروه کاوش باستانشناسی محوطه تاریخی اسلامی قلعه اژدهاپیکر لار با هدف شناسایی پیشینه استقراری، شیوه معماری و مطالعه جایگاه اقتصادی و صنعتی، کاوش در این محوطه را آغاز کرد که در بررسی باستانشناسی فصل پیشین، قدیمیترین آثار فرهنگی از قسمت شمالی و پشته شمالی محوطه بهدست آمد.
باستانشناسان بر پایه این نتایج و با هدف شناسایی و خواناسازی معماری پشته شمالی، شمال شرقی این بخش را کاوش کردند و بخش شرقی از یک بنای مستطیلیشکل شناسایی شد.
به گفته سرپرست هیأت باستانشناسی قلعه اژدهاپیکر، این قسمت از بنا شامل سه اتاق است که هر اتاق با درگاهی به قسمت غربی مرتبط میشود. به نظر میرسد که قسمت غربی راهروی است برای دسترسی به فضاهای مختلف بنا، اتاق جنوبی با ابعاد ۳۴۰ در ۲۹۰ سانتیمتر با یک دیوار باریک از جنس خشتهای عمودی و ملات گچ از فضای معماری میانی جدا شده است. در اتاق میانی چهار خمره سفالی نگهداری آذوقه یافت شد که در داخل و اطراف یکی از ظروف بقایای خرما مشاهده شد.
اتاق شمالی شامل دو درگاه در سمت شرق و غرب است و تاقچهای با تزئینات گچبری در گوشه جنوب شرقی آن قرار گرفته است. مواد فرهنگی بهدست آمده از این فضای معماری متعلق به قرون ۵ تا ۷ هجری قمری است.
در این پژوهش میدانی، مرکز محوطه قلعه اژدهاپیکر حدفاصل پشته میانی و شمالی نیز به منظور دستیابی به بخش صنعتی، مورد کاوش قرار گرفت و در اولین لایه استقراری روی بستر طبیعی تپه، شواهد کوره ساخت سفال بهدست آمد.
در بررسی فصل گذشته در این محدوده، ابزار مرتبط با کارگاههای ساخت سفال یافت شده بود.
یکی از موارد باارزش در مطالعات باستانشناسی محوطه قلعه اژدهاپیکر، تداوم سکونت از قرن پنجم تا قرن هفتم هجری قمری است. این در حالی است که بیشتر محوطههای مرتبط با آن، از جمله بندر سیراف تا قرن ششم دارای سکونت بوده و پس از آن متروک میشوند. شواهد باستانشناسی در این محوطه میتواند تحولات تاریخی در این بازه زمانی را مورد بررسی قرار دهد.
با توجه به قرار گرفتن قلعه اژدهاپیکر در محدوده شهری و دسترسی آسان به آن، با تداوم کاوش باستانشناسی و خواناسازی تمامی معماریِ موجود در پشته شمالی، باستانشناسان امیدوارند این محوطه تبدیل به سایت موزه شده و مورد بازدید پژوهشگران و علاقهمندان قرار گیرد.
به گزارش اول فارس ، در ضلع شرقی قلعه اژدها پیکر، بر روی یک سطح مرتفع مشرف به شهر، برج ننه نادر قرار دارد که یک بنای تاریخی سنگی است. و گفتنی است در زمان لشکر کشی نادر شاه به هندوستان بخاطر بحث و خصومت شخصی که خوانین لار با نادر شاه داشتند مادر او را به گروگان گرفتند و نادرشاه بخاطر نجات مادرش و حیثیت خود مجبور شد بعد از فتح هندوستان رؤیای فتح مابقی کشورها رو را نیمه تمام بگذارد و مجبور به برگشت شود تا مادر خود را نجات دهد.
برای مطالعه بیشتر
بین تپهای که قلعهٔ اژدهاپیکر بر روی آن قرار دارد و تپهای که «قلعهٔ نارین» بر روی آن ساخته شده، درهای تنگ وجود دارد که مسیر رودخانهٔ خشک (رودخانه فصلی) به نام رودخانه (وروند) میباشد. آثار ساختمان سد مسقف بین دو تپه نیز تا به امروز اندکی باقی است. دیوارهای خارجی آن ساختمان مربع شکل و به ابعاد ۵/۴×۵/۴ متر و ارتفاع آن ۹ متر میباشد.
قدمت آثار و بقایای آن به دورهُ ساسانی میرسد. استحکامات و تأسیسات داخلی آن چنان محکم و استوار بودهاست که در قدیم آن را طلسم کیانی مینامیدهاند.
💬 دیدگاهها (0)
نظر خود را بنویسید