نجات «طلای سفید» زرین دشت از چنبره بحران با همت پنبه کاران

«طلای سفید » زرین دشت، چند سالیست که به دلیل خشکسالی، آفات، نوسانات قیمت خرید و هزینه‌های سرسام‌آور تولید، در چنبره بحران قرار گرفته و قامت پنبه‌کاران را خمیده است، اما در میانه ی همه این مصائب، آهنگ امید از دل تعاونی‌ کشتکاران پنبه زرین دشت شنیده می‌شود؛ تشکلی که با گذر از سراشیبی بروکراسی اداری و با عبور از بحران های ریز و درشت، حالا به سمت شکوفایی دوباره این صنعت استراتژیک در حرکت است.
«این گزارش به بررسی عمیق‌تر مشکلات پنبه‌کاران و نقش حیاتی تعاونی‌ کشتکاران پنبه زرین دشت در عبور از گرداب چالش های پیش روی این صنعت در این شهرستان جنوبی استان فارس می‌پردازد.»

شهرستان زرین دشت در جنوب شرق استان فارس با تولید سالانه ۱۵ هزار تن وش پنبه در سطح ۳هزار هکتار از اراضی کشاورزی، یکی از سه شهرستان برتر استان فارس پس از شهرستانهای لارستان و داراب است که به جهت قرار گیری فارس در جایگاه نخست تولید پنبه کشور، نقش مهمی دارد .

پنبه کاران به دنبال کشت های جایگزین

با اینحال، کشاورزان زرین دشت می گویند: در سال های اخیر با افزایش افسار گسیخته قیمت نهاده های کشاورزی، روزگار «طلای سفید» این شهرستان رو به سیاهی رفته و کاهش سطح زیر کشت این محصول مصداقی بر این مدعاست. چرا که آنها ترجیح می دهند با صرفه نظر از کشت این محصول و در وقفه ای چند ماهه به سمت کشت های جایگزین شتوی و با صرفه اقتصادی بالاتر نظیر گندم، جو و کلزا بروند.

آنگونه که پنبه کاران می گویند: هزینه های بالای دستمزد کارگر و نبود ادوات مکانیزه برداشت از دیگر عوامل کاهش سطح زیر کشت پنبه زرین دشت به نسبت سالهای گذشته است.
استفاده از ادوات مکانیزه برداشت در محصول حساسی مانند پنبه که کیفیت الیاف آن به برداشت به موقع وابسته است تأثیر جدی بر کیفیت و کاهش قیمت فروش محصول دارد.

بازگشت به اوج دوران «طلای سفید» با ترویج فناوریهای نوین کشاورزی

در همین راستا؛ رییس هیئت مدیره تعاونی کشتکاران پنبه زرین دشت در پاسخ به این پرسش که آیا اختصاص یارانه می تواند گره گشای مشکلات صنعت پنبه باشد یا خیر؟ معتقد است؛ «شاید اختصاص یارانه برای کشت پنبه تاثیر گذار باشد اما نمی‌تواند چاره ساز باشد.»

به عقیده حمزه فتحی؛ اعطای یارانه کشت،نیازمند برنامه ریزی مدون توسط دولتهاست، اگرچه این اقدام به تنهایی کافی نیست اما با توجه به شرایط اقلیمی شهرستان زرین دشت ، می بایست از تکنولوژی و فناوری‌های نوین در قالب کشت های مکانیزه و تغییر الگوی کشت با ترویج روش های نوین کشاورزی توسط کارشناسان از مراحل کاشت، داشت و برداشت بهره جست تا ضمن کاهش هزینه های تولید ، صنعت پنبه به دوران اوج «طلای سفید» در دیار زرین دشت رسیده و دوباره احیا شود.

وی راهکار برون رفت از چالش های پیش روی صنعت پنبه و بی رغبتی برخی کشاورزان به تولید این محصول ارزشمند را، حمایت‌های نرم‌افزاری و سخت‌افزاری جدی‌تری می داند که می بایست در دستور کار دولتها قرار بگیرد، چرا که هزینه بالا و تمام شده این محصول، رمق پنبه کاران را گرفته و از اشتیاقشان برای کشت این محصول کاسته است.

یکهزار و ۶۲۶ پنبه کار زرین دشتی زیر چتر حمایتی تعاونی پنبه کاران

آنگونه که رییس هیئت مدیره تعاونی کشتکاران پنبه زرین دشت می گوید: در حال حاضر یکهزار ۶۲۶ نفر کشاورز پنبه کار زرین دشتی زیر چتر حمایتی این شرکت قرار دارند که ۱۵ سال پیش از داراب مستقل و بخش عمده سهامداران آن با انتقال سرمایه خود از داراب به زرین دشت، در این تعاونی عضو شدند.

به ادعای این فعال حوزه صنعت پنبه استان فارس؛ دستگاه پنبه پاک کنی شرکت تعاونی کشتکاران پنبه زرین دشت از نوع لوموس آمریکایی است که از نظر کیفیت کار بی نظیر و جز محدود دستگاههای پنبه پاک کنی کشور است که بصورت دوجین کار می کند و توانایی تصفیه ۳۰ تن وَش پنبه در هر شیفت دارد.

تعاونی کشتکاران پنبه زرین دشت در سراشیبی بروکراسی

آنگونه که فتحی می گوید: بروکراسی اداری در پرداخت نشدن تسهیلات از سوی دولت به این شرکت تعاونی و عدم نقدینگی سرمایه این تعاونی ، در سالیان اخیر منجر به تعدیل ۷ نفر نیروی کار مستقیم از لیست ۱۱ نفره کارکنان این تعاونی شده است، در کنار آن معیشت ۲۵ کارگر فصلی نیز قربانی خشکسالی‌ها و جولان دلالان در بازار پنبه که گوی سبقت خرید وش تولیدی این شهرستان را از این تعاونی ربود، گردیده است.

او ادامه می دهد: واگذار نشدن اسناد واگذاری زمین شرکت و عدم پروانه حفر چاه برای تصفیه وش های تولیدی، منجر به پیگیری برای تخریب این تعاونی از سوی اداره امور اراضی استان فارس شد اما اعضای این تعاونی با تلاش های بی وقفه و با میانجی گری های رییس کل و معاون وقت وی در دادگستری استان فارس(حجت الاسلام موسوی و رحمانی) این شرکت، دستور برائت و منع تحریب گرفت و با این حکم توانست نسبت به اخذ پروانه بهره برداری چاه و سند اجاره زمین اقدام کند که در همین جا ضمن قدردانی از حمایت های دکتر یزدی مدیر کل امور اراضی و مدیر کل تعاونی روستایی استان فارس در رفع موانع پیش روی این تعاونی ،خواستار توجه ویژه هر دو سازمان یاد شده جهت رونق بخشی به صنعت پنبه زرین دشت هستیم.

پنبه زرین دشت نیازمند توجه ویژه دولتمردان

با همه این توضیحات رییس هیئت مدیره شرکت تعاونی کشتکاران پنبه زرین دشت امیدوار است که مسئولین ارشد کشور در بخش کشاورزی و رییس کمسیون کشاورزی مجلس با در نظر گرفتن سطح زیر کشت این محصول در این شهرستان جنوبی فارس(۳ هزار هکتار در سال) و برداشت ۱۵ هزار تن وش مرغوب سالانه، ترتیبی اتخاذ دهند تا محصولات کشاورزان وسهامداران این شرکت به صورت خرید تضمینی و یا به صورت اختصاص تسهیلات بانکی جهت خرید وش تولیدی پنبه کاران زرین دشت اقدام شود تا ضمن کوتاه شدن دست دلالان از سفره کشاورزان، معیشت پنبه کاران نیز تامین شود.

او در خاتمه خلاصه ای از اقدامات انجام شده شرکت تعاونی پنبه کاران شهرستان زرین دشت طی دوره سه ساله مسئولیت خود ارائه می دهد و می افزاید: پرداخت بیش از ۱۳۴میلیارد ریال بدهی این شرکت تعاونی به شرکت ها، کشاورزان و اشخاص، پیگیری مطالبات مشکوک الوصول که این مطالبات بعضاً ازسال ۱۳۹۰ تا سال ۱۴۰۱ تجمیع شده بود، پیگیری فروش غیر قانونی ساختمان مسکونی این شرکت واقع در شهر صدرا (شیراز)که امید می رود هر چه سریعتر و باحمایت قوه قضاییه این ملک به لیست اموال این تعاونی برگردانده شود، اخذ پروانه بهره برداری چاه آب شرکت که پیش نیاز اخذ سند شرکت بود و باعث شد تا هزینه های چند ده میلیونی خرید آب سالانه از دوش این شرکت تعاونی برداشته شود، اخذ سند اجاره شرکت از اداره امور اراضی استان فارس پس از چندین سال دوندگی از اقدامات مهمی است در چند ساله اخیر فعالیت این شرکت انجام شده است.

لازم به یادآوری است: از ابتدای مستقل شدن شرکت تعاونی کشتکاران پنبه زرین دشت از داراب در سال(۱۳۹۰) تا به اکنون که اسناد واگذاری زمین این تعاونی اخذ و واگذار شده، این شرکت تعاونی هیچگونه تسهیلاتی دریافت نکرده است.